دانلود استاندارد حسابداری شماره 11

مقـدمـه‌
1. هدف‌ این‌ استاندارد تجویز نحوه‌ حسابداری‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود است‌. موضوعات‌ اصلی‌ درحسابداری‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود عبارت‌ از زمان‌ شناخت‌ دارایی‌، تعیین‌ مبلغ‌ دفتری‌، شناخت‌ هزینه‌ استهلاک‌ مربوط‌ و نحوه‌ حسابداری‌ سایر موارد کاهش‌ در مبلغ‌ دفتری‌ است‌.
دامنه‌ کاربرد
2. این‌ استاندارد باید در مورد حسابداری‌ کلیه‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود بکار گرفته‌ شود ، مگر این‌ که‌ به‌موجب‌ استانداردی‌ دیگر نحوه‌ حسابداری‌ متفاوتی‌ ، تجویز شده‌ باشد . ازجمله‌ این‌ موارد می‌توان‌ به‌ نمونه‌های‌ زیر اشاره‌ کرد :
الف‌. نحوه‌ حسابداری‌ کمکهای‌ بلاعوض‌ دولت‌ .
ب‌ . نحوه‌ حسابداریحقوق‌ ناشی‌ از اجاره‌ سرمایه‌ای‌ .
ج‌ . منظورکردن‌ مخارج‌ تأمین‌ مالی‌ به‌ حساب‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود .
د . داراییهایی‌ که‌ در نتیجه‌ ترکیب‌ واحدهای‌ تجاری‌ تحصیل‌ شده‌ است‌ .
ه . سرمایه‌گذاری‌ در املاک‌ .
با این‌ حال‌ در موارد بالا ، جنبه‌های‌ عمومی‌ نحوه‌ حسابداری‌ برای‌ این‌ داراییها براساس‌ الزامات‌ این‌ استاندارد تعیین‌ می‌شود .
3. این‌ استاندارد، نحوه‌ حسابداری‌ اقلام‌ زیر را مورد بحث‌ قرار نمی‌دهد:
الف‌. جنگلها و منابع‌ طبیعی‌ مشابهی‌ که‌ احیاشونده‌ است‌، و
ب‌ . حق‌ امتیاز معادن‌، اکتشاف‌ و استخراج‌ مواد معدنی‌، نفت‌ و گاز طبیعی‌ و منابع‌ مشابهی‌ که‌ احیاشونده‌ نیست‌.
هرگاه‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهودی‌ در امر توسعه‌ یا نگهداری‌ فعالیتها یا داراییهای‌ مندرج‌ در بندهای‌ الف‌ یا ب‌ مورد استفاده‌ قرار گیرد، ولی‌ از فعالیتها یا داراییهای‌ مزبور قابل‌ تفکیک‌ باشد، الزامات‌ این‌ استاندارد در مورد آن‌ کاربرد دارد.
4. جنبه‌های‌ خاصی‌ از حسابداری‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود که‌ در یک‌ سیستم‌ جامع‌ منعکس‌کننده‌ آثار تغییر قیمتها مطرح‌ می‌شود، در این‌ استاندارد مورد بررسی‌ قرار نمی‌گیرد.
تعاریف‌
5 . اصطلاحات‌ ذیل‌ در این‌ استاندارد با معانی‌ مشخص‌ زیر بکار رفته‌ است‌ :
• دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌ دارایی‌ مشهودی‌ اطلاق‌ می‌شود که‌ :
الف‌. به‌منظور استفاده‌ در تولید یا عرضه‌ کالاها یا خدمات‌ ، اجاره‌ به‌ دیگران‌ یا برای‌ مقاصد اداری‌ توسط‌ واحد تجاری
نگهداری‌ می‌شود ، و
ب‌ . انتظار رود بیش‌ از یک‌ دوره‌ مالی‌ مورد استفاده‌ قرار گیرد .
استهلاک‌ عبارت‌ است‌از تخصیص‌ سیستماتیک‌ مبلغ‌ استهلاک‌پذیر یک‌ دارایی‌ طی‌ عمرمفید آن‌ .
• مبلغ‌ استهلاک‌پذیر عبارت‌ است‌ از بهای‌ تمام‌ شده‌ یک‌ دارایی‌ یا سایر مبالغ‌ جایگزین‌ شـده‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ در صورتهای‌ مالی‌، به‌ کسر ارزش‌ اسقاط‌ آن‌ .
• عمر مفیـد عبارت‌ است‌ از :
الف‌. مدت‌ زمانی‌ که‌ انتظار می‌رود یک‌ دارایی‌ مورد استفاده‌ واحد تجاری‌ قرار گیرد،یا
ب‌ . تعداد تولید یا سایر واحدهای‌ مقداری‌ مشابه‌ که‌ انتظار می‌رود در فرایند استفاده‌ از دارایی‌ توسط‌ واحد تجاری‌ تحصیل‌ گردد .
• بهای‌ تمام‌ شده‌ عبارت‌ است‌ از مبلغ‌ وجه‌ نقد یا معادل‌ نقد پرداخت ی‌ یا ارزش‌ منصفانه‌ سایر مابه‌ازاهایی‌ که‌ جهت‌ تحصیل‌ یک‌ دارایی‌ در زمان‌ تحصیل‌ آن‌ واگذار شده‌ است‌ .
• ارزش‌ اسقاط‌ عبارت‌ است‌ از مبلغ‌ خالصی‌ که‌ انتظار می‌رود در پایان‌ عمر مفید دارایی‌ پس‌ از کسر هزینه‌های‌ مورد انتظار فروش‌ آن‌ دارایی‌ ، عاید واحد تجاری‌ گردد .
• ارزش‌ منصفانه‌ مبلغی‌ است‌ که‌ خریداری‌ مطلع‌ و مایل‌ و فروشنده‌ای‌ مطلع‌ و مایل‌ می‌توانند در معامله‌ای‌ حقیقی‌ و در شرایط‌ عادی‌ ، یک‌ دارایی‌ را در ازای‌ مبلغ‌ مزبور با یکدیگر مبادله‌ کنند .
• مبلغ‌ دفتری‌ مبلغی‌ است‌ که‌ دارایی‌ پس‌ از کسر استهلاک‌ انباشته‌ و ذخیره‌ کاهش‌ ارزش‌ مربوط‌ ، به‌آن‌ مبلغ‌ در ترازنامه‌ منعکس‌ می‌شود.
• مبلغ‌ بازیافتنی‌ عبارت‌ است‌ از خالص‌ ارزش‌ فروش‌ یا ارزش‌ اقتصادی‌ یک‌ دارایی‌ ، هر کدام‌ بیشتر است‌ . ارزش‌ اقتصادی‌ یک‌ دارایی‌ عبارت‌ از خالص‌ ارزش‌ فعلی‌ جریانهای‌ نقدی‌ آتی‌ ناشی‌ از کاربرد مستمر دارایی‌ از جمله‌ جریانهای‌ نقدی‌ ناشی‌ از فروش‌ نهایی‌ آن‌ است‌.
• بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ عبارت‌ است‌ از بهای‌ ناخالص‌ جایگزینی‌ یک‌ دارایی‌ (یعنی‌ بهای‌ جاری‌ جایگزینی‌ یک‌ دارایی‌ نو با توان‌ خدمت‌دهی‌ مشابه‌) پس‌ از کسراستهلاک‌ مبتنی‌بر بهای‌ مزبور و مدت‌ استفاده‌ شده‌ از آن‌ دارایی‌ .
شناخت‌ اولیه‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود
6 . یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود زمانی‌ به‌ عنوان‌ دارایی‌ شناسایی‌ می‌شود که‌ :
الف‌ . جریان‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ مرتبط‌ با دارایی‌ به‌درون‌ واحد تجاری‌ محتمل‌ باشد ، و
ب‌ . بهای‌ تمام‌ شده‌ دارایی‌ برای‌ واحد تجاری‌ ، به‌گونه‌ای‌ اتکاپذیر قابل‌ اندازه‌گیری‌ باشد.
7 . داراییهای‌ ثابت‌ مشهود غالباً بخش‌ عمده‌ای‌ از داراییهای‌ واحد تجاری‌ را تشکیل‌ می‌دهد و بنابراین‌ در ارائـه‌ وضعیت‌ مالی‌ واحد تجاری‌ حائز اهمیت‌ است‌. به‌علاوه‌، احتساب‌ مخارج‌ به‌عنوان‌ دارایی‌ یا هزینه‌، می‌تواند برعملکرد مالی‌ واحد تجاری‌ تأثیر قابل‌ ملاحظه‌ای‌ داشته‌ باشد.
8 . در تعیین‌ این‌ که‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود واجد اولین‌ معیار شناخت‌ است‌، واحد تجاری‌ باید برمبنای‌ شواهد موجود در زمان‌ شناخت‌ اولیه‌ آن‌ دارایی‌، میزان‌ اطمینان‌ مرتبط‌ باجریان‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ آن‌ را ارزیابی‌ کند. وجود اطمینان‌ کافی‌ در رابطه‌ با ورود جریان‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ به‌ درون‌ واحد تجاری‌ نیازمند حصول‌ اطمینان‌ از دریافت ‌ مزایای‌ آتی‌ دارایی‌ و قبول‌ مخاطرات‌ مربوط‌ توسط‌ واحد تجاری‌ است‌. این‌ اطمینان‌ تنها زمانی‌ حاصل‌ می‌شود که‌ مخاطرات‌ و مزایای‌ دارایی‌ به‌ واحد تجاری‌ منتقل‌ شده‌ باشد . قبل‌از وقوع‌ این‌امر، معامله‌ تحصیل‌ دارایی‌ را معمولاً می‌توان‌ بدون‌ تحمل‌ جریمه‌ قابل‌ ملاحظه‌ باطل‌ کرد و بنابراین‌ دارایی‌ شناسایی‌ نمی‌شود.
9 . از آنجا که‌ در معامله‌ خرید دارایی‌، بهای‌ تمام‌ شده‌ مشخص‌ است‌، معیار دوم‌ شناخت‌ معمولاً به‌ سادگی‌ احراز می‌گردد. در مواقعی‌ که‌ دارایی‌ توسط‌ واحد تجاری‌ ساخته‌ می‌شود، بهای‌ تمام‌شده‌ را می‌توان‌ با مراجعه‌ به‌ مستندات‌ معاملات‌ با اشخاص‌ خارج‌ از واحد تجاری‌ در زمینه‌ تحصیل‌ مواداولیه‌، نیروی‌ کار و سایر اقلام‌ بکار رفته‌ در فرایند ساخت‌ دارایی‌، به‌گونه‌ای‌ اتکاپذیر اندازه‌گیری‌ کرد.
10 . تشخیص‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌عنوان‌ یک‌ "قلم‌ جداگانه‌"، مستلزم‌ انجام‌ قضاوت‌ با توجه‌ به‌ شرایط‌ خاص‌ یا انواع‌ واحدهای‌ تجاری‌ است‌. تجمیع‌ اقلام‌ جداگانه‌ کم‌اهمیت‌ مثل‌ قالبها و ابزارها و اعمال‌ معیارهای‌ فوق‌ نسبت‌ به‌ مجموع‌ ارزش‌ آنها ممکن‌ است‌ مناسب‌ باشد. معمولاً اکثر قطعات‌یدکی‌ و ابزارخدماتی‌ به‌عنوان‌ موجودی‌ محسوب‌ می‌گردد و در زمان‌ مصرف‌ به‌ عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ می‌شود. بااین‌حال‌، قطعات‌یدکی‌ و تجهیزات‌ آماده‌ بکار عمده‌ در صورتی‌ که‌ انتظار رود بیش‌ از یک‌ دوره‌ مالی‌ مورد استفاده‌ واحد تجاری‌ واقع‌ شود، به‌عنوان‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود تلقی‌ می‌گردد. به‌گونه‌ای‌ مشابه‌، هرگاه‌ قطعات‌یدکی‌ و تجهیزات‌ خدماتی‌ را تنها بتوان‌ درارتباط‌با یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌کار گرفت‌ و انتظار رود که‌ استفاده‌ از آنها به‌طور نامنظم‌ صورت‌گیرد، این‌ اقلام‌ به‌ عنوان‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود محسوب‌ و طی‌ مدتی‌ که‌ از عمر مفید دارایی‌ مربوط‌ تجاوز نکند، مستهلک‌ می‌شود.
11 . در شرایط‌ خاص‌، تخصیص‌ کل‌ مخارج‌ مرتبط‌ با یک‌ دارایی‌ به‌ اجزای‌ تشکیل‌دهنده‌ آن‌ و نگهداری‌ حسابهای‌ جداگانه‌ برای‌ هریک‌ از آنها، مناسب‌ است‌. این‌ حالت‌ زمانی‌ اتفاق‌ می‌افتد که‌ اجزای‌ تشکیل‌دهنده‌ آن‌ دارایی‌ دارای‌ عمر مفید متفاوتی‌ باشد یا منافعی‌ که‌ نصیب‌ واحد تجاری‌ می‌کند از الگوهای‌ متفاوتی‌ پیروی‌ کند به‌گونـه‌ای‌ کـه‌ مستلزم‌ استفاده‌ از نرخهـا و روشهای‌ استهلاک‌ متفاوتی‌ باشد. برای‌ مثال‌، بدنه‌ هواپیما و موتور آن‌ در صورتی‌ که‌ دارای‌ عمر مفید متفاوتی‌ باشد باید به‌عنوان‌ داراییهای‌ استهلاک‌پذیر جداگانه‌ محسوب‌ شود.
12 . داراییهای‌ ثابت‌ مشهود ممکن‌ است‌ برای‌ مقاصد زیست‌محیطی‌ یا ایمنی‌ تحصیل‌ شود. اگرچه‌ تحصیل‌ این‌ داراییها، منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ هیچ‌یک‌ از اقلام‌ مشخص‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود موجود را به‌ طور مستقیم‌ افزایش‌ نمی‌دهد، اما ممکن‌ است‌ برای‌ تحصیل‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ سایر داراییهای‌ واحد تجاری‌ ضروری‌ باشد. در این‌حالت‌، این‌ داراییها واجد شرایط‌ شناخت‌ است‌، زیرا تحصیل‌ آن‌، واحد تجاری‌ را قادر می‌سازد منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ که‌ از داراییهای‌ مربوط‌ کسب‌ می‌کند بیشتر از حالتی‌ باشد که‌ این‌ داراییها تحصیل‌ نشده‌ است‌. بااین‌حال‌، این‌ داراییها تنها تا میزانی‌ شناسایی‌ می‌شود که‌ مبلغ‌ دفتری‌ این‌ دارایی‌ و داراییهای‌ مرتبط‌ از کل‌ مبلغ‌ قابل‌ بازیافت‌ آنها تجاوز نکند. برای‌ مثال‌، یک‌ تولیدکننده‌ مـواد شیمیایی‌ ممکن‌ است‌ در اجرای‌ مقررات‌ حفاظت‌ از محیط‌زیست‌، ملزم‌ به‌ نصب‌ دستگاههای‌ جدیدی‌ برای‌ تولید و ذخیره‌ مواد شیمیایی‌ خطرناک‌ شود. این‌ تأسیسات‌ اضافی‌ تا میزانی‌ که‌ قابل‌ بازیافت‌ باشد به‌ عنوان‌ دارایی‌ شناسایی‌ می‌شود، زیرا واحد تجاری‌ بدون‌ وجود آنها قادر به‌ تولید و فروش‌ مواد شیمیایی‌ نخواهد بود.
اندازه‌گیری‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌ هنگام‌ شناخت‌ اولیه
13 . یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود که‌ حائز شرایط‌ شناخت‌ به‌ عنوان‌ یک‌ دارایی‌ باشد ، به‌ هنگام‌ شناخت‌ اولیه‌ باید به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ اندازه‌گیری‌ شود .
اجزای‌ بهای‌ تمام‌ شده‌
14 . بهای‌ تمام‌ شده‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود متشکل‌ از قیمتخرید شامل‌ عوارض‌ گمرکی‌ و مالیاتهای‌ غیرقابل‌ استرداد خرید و هرگونه‌ مخارج‌ مرتبط‌ مستقیمی‌ است‌ که‌ برای‌ رساندن‌ دارایی‌ به‌ وضعیت‌ قابل‌ بهره‌برداری‌ تحمل‌ می‌شود. برای‌ محاسبه‌ قیمتخرید، تخفیفات‌ تجاری‌ کسرمی‌گردد. نمونه‌هایی‌ از مخارج‌ مرتبط‌ مستقیم‌ عبارتست‌ از:
الف‌. مخارج‌ آماده‌سازی‌ محل‌ نصب‌.
ب‌ . مخارج‌ حمل‌ و نقل‌ اولیه‌.
ج‌ . مخارج‌ نصب‌.
د . حق‌الزحمه‌های‌ فنی‌ از قبیل‌ حق‌الزحمه‌ مهندسان‌ و معماران‌.
ه . مخارج‌ پیاده‌سازی‌ و جابجایی‌ دارایی‌.
15 . چنانچه‌ مابه‌ازای‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود در مدتی‌ بیش‌ از شرایط‌ معمول‌ خرید اعتباری‌ پرداخت ‌ شود، بهای‌ تمام‌ شده‌ آن‌ معادل‌ قیمت‌ نقدی‌ دارایی‌ است‌. تفاوت‌ بین‌ قیمت‌ نقدی‌ و کل‌ مبالغ‌ پرداخت ی‌ طی‌ دوره‌ اعتبار به‌ عنوان‌ هزینه‌ تأمین‌ مالی‌ شناسایی‌ می‌شود، مگر این‌که‌ تفاوت‌ مزبور، براساس‌ الزامات‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 13 با عنوان‌ حسابداری‌ مخارج‌ تأمین‌ مالی‌ به‌حساب‌ دارایی‌ منظور شود.
16 . مخارج‌ سربار اداری‌ و عمومی‌ در بهای‌ تمام‌ شده‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود منظور نمی‌گردد، مگرآنکه‌ این‌ مخارج‌ را بتوان‌ به‌طور مستقیم‌ با تحصیل‌ دارایی‌ یا رساندن‌ آن‌ به‌وضعیت‌ قابل‌ بهره‌برداری‌ ارتباط‌ داد. به‌گونه‌ای‌ مشابه‌، مخارج‌ راه‌اندازی‌ و سایر مخارج‌ قبل‌ از مرحله‌ تولید، بخشی‌ از بهای‌ تمام‌ شده‌ دارایی‌ محسوب‌ نمی‌شود، مگر آنکه‌ برای‌ رساندن‌ دارایی‌ به‌ وضعیت‌ قابل‌ بهره‌برداری‌ ضرورت‌ داشته‌ باشد. زیانهای‌ عملیاتی‌ اولیه‌ که‌ قبل‌ از رسیدن‌ به‌ سطح‌ عملکرد برنامه‌ریزی‌ شده‌ دارایی‌ واقع‌ می‌گردد، به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ می‌شود.
17 . در تعیین‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ داراییهایی‌ که‌ توسط‌ واحد تجاری‌ ساخته‌ می‌شود، همان‌ قواعدی‌ بکارگرفته‌ می‌شود که‌ در رابطه‌ با داراییهای‌ تحصیل‌شده‌ اعمال‌ می‌گردد. هرگاه‌ واحد تجاری‌ یکی‌ از داراییهایی‌ را که‌ در روال‌ عادی‌ عملیات‌ تجاری‌ تولید می‌کند، به‌عنوان‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود مورد استفاده‌ قرار دهد، بهای‌ تمام‌ شده‌ آن‌ معمولاً مشابه‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ داراییهای‌ تولید شده‌ جهت‌ فروش‌، محاسبه‌ می‌شود. بنابراین‌ برای‌ محاسبه‌ بهای‌ تمام‌ شده‌، هرگونه‌ سود داخلی‌ حذف‌ می‌شود. به‌گونه‌ای‌ مشابه‌، مبالغ‌ غیرعادی‌ مربوط‌ به‌ مواد، دستمزد و سایر منابع‌ تلف‌ شده‌ که‌ در رابطه‌ با ساخت‌ یک‌ دارایی‌ توسط‌ واحد تجاری‌ تحمل‌ می‌شود، قابل‌ احتساب‌ در بهای‌ تمام‌ شده‌ آن‌ دارایی‌ نخواهد بود. درارتباط‌ با شمول‌ مخارج‌ تأمین‌ مالی‌ در بهای‌ تمام‌ شده‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود، معیارهای‌ مربوط‌ در استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 13 با عنوان‌ حسابداری‌ مخارج‌ تأمین‌ مالی‌ بیان‌ شده‌ است‌. c18 . بهای‌ تمام‌ شده‌ داراییهایی‌ که‌ در چارچوب‌ قراردادهای‌ اجاره‌ سرمایه‌ای‌ تحصیل‌ می‌شود، به‌موجب‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 21 با عنوان‌ حسابداریاجاره‌ها تعیین‌ می‌گردد.
18 . بهای‌ تمام‌ شده‌ داراییهایی‌ که‌ در چارچوب‌ قراردادهای‌ اجاره‌ سرمایه‌ای‌ تحصیل‌ می‌شود، به‌موجب‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 21 با عنوان‌ حسابداریاجاره‌ها تعیین‌ می‌گردد.

معاوضه‌ داراییها
19 . یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود ممکن‌ است‌ در معاوضه‌ با تمام‌ یا بخشی‌ از یک‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود غیرمشابه‌ یا دارایی‌ دیگر تحصیل‌ شود. بهای‌ تمام‌ شده‌ چنین‌ دارایی‌ براساس‌ ارزش‌ منصفانه‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ که‌ برابر ارزش‌ منصفانه‌ دارایی‌ واگذار شده‌ پس‌ از تعدیل‌ از بابت‌ مبالغ‌ نقد یا معادل‌ نقد انتقال‌ یافته‌ است‌، اندازه‌گیری‌ می‌شود.
20 . یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود ممکن‌ است‌ در مبادله‌ با دارایی‌ مشابه‌ دیگری‌ که‌ دارای‌ کاربرد مشابه‌ درهمان‌ رشته‌ فعالیت‌ تجاری‌ است‌ و ارزش‌ منصفانه‌ مشابهی‌ دارد، تحصیل‌ شود. دراین‌حالت‌، از آنجا که‌ فرایند کسب‌ درآمد کامل‌ نشده‌ است‌، سود یا زیانی‌ شناسایی‌ نمی‌شود و بهای‌ تمام‌ شده‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ برابر با مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ واگذار شده‌، پس‌ از تعدیل‌ بابت‌ هر گونه‌ مازاد نقدی‌ یا غیرنقدی‌ دریافت ‌ یا واگذار شده‌ است‌. بااین‌حال‌، ارزش‌ منصفانه‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ ممکن‌ است‌ شواهدی‌ دال‌بر کاهش‌ ارزش‌ دارایی‌ واگذار شده‌ نسبت‌ به‌ مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ به‌دست‌ دهد. در چنین‌ شرایطی‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ برابر با مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ واگذار شده‌ پس‌ از تعدیل‌ از بابت‌ کاهش‌ ارزش‌ آن‌ است‌. هرگاه‌ داراییهای‌ دیگری‌ از قبیل‌ وجه‌ نقد، بخشی‌ از مابه‌ازای‌ مبادله‌ را تشکیل‌ دهد، این‌ امر ممکن‌ است‌ بیانگر غیرمشابه‌بودن‌ ارزش‌ منصفانه‌ اقلام‌ مورد مبادله‌ باشد که‌ دراین‌صورت‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ باتوجه‌ به‌ مفاد بند 19 اندازه‌گیری‌ خواهد شد.
مخارج‌ بعدی‌
21 . مخارج‌ بعدی‌ مرتبط‌ با یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود را که‌ قبلاً به‌عنوان‌ دارایی‌ شناسایی‌ شده‌ است‌ باید زمانی‌ به‌ مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ اضافه‌ کرد که‌ شواهد کافی‌ مبنی‌بر وقوع‌ جریان‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ ناشی‌ از این‌ مخارج‌ که‌ مازاد بر استاندارد عملکرد ارزیابی‌ شده‌ اولیه‌ دارایی‌ است‌، به‌درون‌ واحد تجاری‌ وجود داشته‌ باشد . سایر مخارج‌ بعدی‌ باید در دوره‌ وقوع‌ به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ شود .
22 . مخارج‌ بعدی‌ مرتبط‌ با دارایی‌ ثابت‌ مشهود تنها زمانی‌ به‌عنوان‌ دارایی‌ شناسایی‌ می‌شود که‌ مخارج‌ انجام‌ شده‌ موجب‌ بهبود وضعیت‌ دارایی‌ در مقایسه‌ با استاندارد عملکرد ارزیابی‌ شده‌اولیه‌ آن‌ گردد، به‌گونه‌ای‌ که‌ شواهد کافی‌ مبنی‌بر وقوع‌ جریان‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ ناشی‌ از این‌ مخارج‌ به‌ درون‌ واحد تجاری‌ وجود داشته‌ باشد. نمونه‌هایی‌ از بهبود وضعیت‌ که‌ منجربه‌ افزایش‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ دارایی‌ می‌شود به‌شرح‌ زیر است‌:
الف‌. اصلاح‌ فنی‌ ماشین‌آلات‌ به‌منظور افزایش‌ عمر مفید، شامل‌ افزایش‌ در ظرفیت‌ تولید آن‌.
ب‌ . بهسازی‌ قطعات‌ ماشین‌آلات‌ به‌منظور دستیابی‌ به‌ بهبودی‌ قابل‌ ملاحظه‌ در کیفیت‌ محصول‌.
ج‌ . بکارگیری‌ فرایندهای‌ تولیدی‌ جدید که‌ موجب‌ کاهش‌ قابل‌ ملاحظه‌ در براورد قبلی‌ مخارج‌ عملیاتی‌ گردد.
23 . مخارج‌ تعمیر یا نگهداری‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود که‌ به‌منظور حفظ‌ یا ترمیم‌ منافع‌ اقتصادی‌ مورد انتظار واحد تجاری‌ از استاندارد عملکرد ارزیابی‌ شده‌ اولیه‌ دارایی‌، انجام‌ می‌شود، معمولاً در زمان‌ وقوع‌، به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ می‌گردد. برای‌ مثال‌، مخارج‌ سرویس‌ یا بازدید کلی‌ ماشین‌آلات‌ و تجهیزات‌ معمولاً به‌این‌ دلیل‌ که‌ موجب‌ ترمیم‌ و نه‌افزایش‌ استاندارد عملکرد ارزیابی‌ شده‌ اولیه‌ دارایی‌ می‌گردد، هزینه‌ محسوب‌ می‌شود.
24 . نحوه‌ عمل‌ حسابداری‌ مناسب‌ برای‌ مخارج‌ بعد از تحصیل‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌شرایط‌ ملحوظ‌شده‌ در زمان‌ اندازه‌گیری‌ و شناخت‌ اولیه‌ آن‌ دارایی‌ و نیز قابلیت‌ بازیافت‌ این‌ مخارج‌ بستگی‌ دارد. برای‌ مثال‌، هرگاه‌ کاهش‌ منافع‌ اقتصادی‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ قبلاً در مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ ملحوظ‌ شده‌ باشد، مخارجی‌ که‌ بعداً برای‌ ترمیم‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ مورد انتظار دارایی‌ انجام‌ می‌شود، به‌حساب‌ دارایی‌ مربوط‌ منظور می‌گردد، به‌شرط‌آنکه‌ مبلغ‌ دفتری‌ جدید از مبلغ‌ قابل‌ بازیافت‌ آن‌ دارایی‌ تجاوز نکند. این‌حالت‌ همچنین‌ در مواردی‌ مصداق‌ دارد که‌ قیمتخرید یک‌ دارایی‌، شواهدی‌ در مورد تعهد واحد تجاری‌ مبنی‌بر انجام‌ مخارجی‌ به‌دست‌ دهد که‌ برای‌ رساندن‌ دارایی‌ به‌ وضعیت‌ قابل‌ بهره‌برداری‌ ضرورت‌ دارد. دراین‌ارتباط‌ از تحصیل‌ یک‌ ساختمان‌ که‌ نیاز به‌ بازسازی‌ دارد می‌توان‌ نام‌ برد. درچنین‌ شرایطی‌، مخارج‌ بعدی‌ تا میزانی‌ که‌ در فرایند استفاده‌ از دارایی‌ قابل‌ بازیافت‌ باشد، به‌ مبلغ‌ دفتری‌ افزوده‌ می‌شود.
25 . اجزای‌ عمده‌ برخی‌ از اقلام‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود ممکن‌ است‌ مستلزم‌ جایگزینی‌ در فواصل‌ منظم‌ باشد. برای‌ نمونه‌، یک‌ کوره‌ ذوب‌ شیشه‌ ممکن‌ است‌ پس‌ از کارکرد معینی‌، مستلزم‌ تعویض‌ آجرهای‌ نسوز باشد، یا اجزای‌ درون‌ یک‌ هواپیما از قبیل‌ صندلیها ممکن‌ است‌ در طول‌ عمر مفید هواپیما چندین‌بار نیاز به‌ جایگزینی‌ داشته‌ باشد. اجزای‌ مزبور به‌عنوان‌ دارایی‌ جداگانه‌ تلقی‌ می‌گردد، زیرا عمر مفید آنها با عمر مفید دارایی‌ اصلی‌ مربوط‌ متفاوت‌ است‌. بنابراین‌ به‌شرط‌ آنکه‌ معیارهای‌ شناخت‌ مندرج‌ در بند 6 رعایت‌ گردد، مخارج‌ تحمل‌شده‌ برای‌ جایگزینی‌ این‌ اجزا به‌عنوان‌ تحصیل‌ یک‌ دارایی‌ جداگانه‌ محسوب‌ و دارایی‌ قبلی‌ از حسابها حذف‌ می‌شود.
اندازه‌گیری‌ پس‌ از شناخت‌ اولیه‌
26 . پس‌ از شناخت‌ اولیه‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود ، این‌ قلم‌ باید به‌ مبلغ‌ دفتری‌ یعنی‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ پس‌ از کسر استهلاک‌ انباشته‌ و ذخیره‌ کاهش‌ ارزش‌ ، در ترازنامه‌ ارائه‌ شود .
تجدید ارزیابی‌ به‌ عنوان‌ نحوه‌ عمل‌ مجاز جایگزین‌
27 . موضوع‌ تجدید ارزیابی‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهودی‌ که‌ به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ در صورتهای‌ مالی‌ منعکس‌ می‌گردد، ابتدا در کشورهای‌ پیشرفته‌ صنعتی‌ و در دورانهایی‌ که‌ تورم‌ کم‌سابقه‌ای‌ براقتصاد آنها حاکم‌ بوده‌ است‌ مطرح‌ گردید و به‌تدریج‌ به‌گونه‌ای‌ اختیاری‌ توسط‌ واحدهای‌ تجاری‌ این‌ کشورها مورد عمل‌ قرار گرفته‌ است‌. با وجود ناسازگاری‌ این‌ نحوه‌ عمل‌ با مفاهیم‌ زیربنای‌ نظام‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌، محافل‌ حرفه‌ای‌ این‌ کشورها در برخوردی‌ عمل‌گرایانه‌ با موضوع‌، نسبت‌ به‌ انتشار استانداردهایی‌ در این‌ زمینه‌ اقدام‌ کرده‌اند.
28 . در کشور ما نیز در سالهای‌ اخیر بنابه‌ ملاحظات‌ گوناگون‌ موارد معدودی‌ از تجدید ارزیابی‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود توسط‌ واحدهای‌ تجاری‌ از جمله‌ بانکها انجام‌ گرفته‌ است‌ و باتوجه‌به‌ شرایط‌ اقتصادی‌ موجود، انتظار می‌رود که‌ واحدهای‌ تجاری‌ بیشتری‌ موضوع‌ تجدید ارزیابی‌ را مورد ملاحظه‌ جدی‌ قرار دهند.
29 . به‌ موجب‌ رویه‌ مندرج‌ در بند 13 ، داراییهای‌ ثابت‌ مشهود به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ در صورتهای‌ مالی‌ منعکس‌ می‌شود. از سـوی‌ دیگـر به‌دلیـل‌ وجـود شـرایـط‌ تورمی‌ در چنـد سـال‌ اخیـر، ارزش‌ منصفانه‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود به‌طور قابل‌ ملاحظه‌ای‌ نسبت‌ به‌ مبالغ‌ دفتری‌ مبتنی‌بر بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ آن‌ افزایش‌ یافته‌ که‌ این‌ امر خصوصیت‌ کیفی‌ مربوط‌بودن‌ اطلاعات‌ و درنتیجه‌ مفیدبودن‌ اطلاعات‌ مندرج‌ در صورتهای‌ مالی‌ را کاهش‌ داده‌ است‌.
30 . باتوجه‌ به‌ ملاحظات‌ بالا، منع‌ انعکاس‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود به‌ بهای‌ تجدید ارزیابی‌ موجب‌ می‌گردد آن‌ گروه‌ از واحدهای‌ تجاری‌ که‌ در حال‌حاضر داراییهای‌ ثابت‌ مشهود خود را به‌ بهای‌ تجدید ارزیابی‌ نمایش‌ داده‌اند، اجباراً نسبت‌ به‌ تجدید ارائـه‌ آنها به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ اقدام‌ کنند. مضافاً، اگر ارزیابیهای‌ موجود پذیرفته‌ شود و مشمول‌ ارائـه‌ مجدد به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ نگردد، اقلام‌ تجدید ارزیابی‌ شده‌ به‌تدریج‌ محتوای‌ اطلاعاتی‌ خود را از نظر مربوط‌بودن‌ اطلاعات‌ از دست‌ می‌دهد. باتوجه‌ به‌ موارد یاد شده‌ منع‌ تجدید ارزیابی‌ راه‌حل‌ مناسب‌ و مطلوبی‌ به‌نظر نمی‌رسد.
31 . این‌ استاندارد ، درصورت‌ رعایت‌ شرایط‌ مذکور در بندهای‌ 34 ، 35 و 43 ، تجدید ارزیابی‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود را به‌عنوان‌ یک‌ نحوه‌ عمل‌ جایگزین‌ ، مجاز می‌داند . درصورت‌ اتخاذ نحوه‌ عمل‌ جایگزین‌، پس‌ از شناخت‌ اولیه‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود در صورتهای‌ مالی‌ ، این‌ قلم‌ باید به‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ یعنی‌ ارزش‌ منصفانه‌ دارایی‌ در تاریخ‌ تجدید ارزیابی‌ پس‌ از کسر استهلاک‌ انباشته‌ مبتنی‌بر مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ ، نمایش‌ یابد . پس‌ از انجام‌ تجدید ارزیابی‌ ، استهلاک‌ انباشته‌ قبلی‌ حذف‌ و مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ ، از هر نظر جایگزین‌ ناخالص‌ مبلغ‌ دفتری‌ قبلی‌ آن‌ دارایی‌ خواهد شد
32. رعایت‌ شرایط‌ موردنظر برای‌ تجدید ارزیابی‌، علاوه‌بر افزایش‌ اعتبار مبالغ‌ تجدید ارزیابی‌ در سطح‌ واحدهای‌ تجاری‌، قابلیت‌ مقایسه‌ صورتهای‌ مالی‌ واحدهای‌ تجاری‌ مختلف‌ را بهبود می‌بخشد و اطلاعاتی‌ را فراهم‌ می‌آورد تا به‌موجب‌ آن‌ بتوان‌ عملکرد مالی‌ و وضعیت‌ مالی‌ آن‌دسته‌ از واحدهای‌ تجاری‌ را که‌ تمام‌ یا بخشی‌ از داراییهای‌ ثابت‌ مشهود آنها به‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ نمایش‌ یافته‌ است‌ به‌گونه‌ای‌ اتکاپذیر با عملکرد مالی‌ و وضعیت‌ مالی‌ واحدهایی‌ که‌ نسبت‌ به‌ تجدیدارزیابی‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود خود اقدام‌ نکرده‌اند، مقایسه‌ کرد.
ضوابط‌ تجدید ارزیابی‌
33 . چنانچه‌ مبالغ‌ تجدید ارزیابی‌ در مراحل‌ بعدی‌ مورد تجدیدنظر قرار نگیرد، مفیدبودن‌ اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ اقلام‌ تجدید ارزیابی‌ شده‌ برای‌ استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌، دچار محدودیت‌ می‌شود. همچنین‌ به‌منظور اجتناب‌ از مخدوش‌شدن‌ صورتهای‌ مالی‌، تجدید ارزیابی‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود باید به‌گونه‌ای‌ سیستماتیک‌ صورت‌ گیرد. از این‌رو دراین‌ استاندارد، ضوابطی‌ در ارتباط‌ با "تناوب‌ تجدید ارزیابی‌" ، "انتخاب‌ دارایی‌ جهت‌ تجدید ارزیابی‌ " ، "تعیین‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌" و "مشخصات‌ ارزیاب‌" ، ارائه‌ می‌شود.
تناوب‌ تجدید ارزیابی‌
34 . مبالغ‌ تجدید ارزیابی‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود باید در فواصل‌ زمانی‌ منظم‌ تجدیدنظر شود، به‌گونه‌ای‌ که‌ ارزش‌ منصفانه‌ یک‌ طبقه‌ از داراییهای‌ ثابت‌ مشهود تجدید ارزیابی‌ شده‌ به‌میزان‌ با اهمیتی‌ از مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ در تاریخ‌ ترازنامه‌ متفاوت‌ نباشد . به‌ عنوان‌ یک‌ راه‌حل‌ عملی‌ و سیستماتیک‌ مناسب‌ در شرایط‌ موجود ، به‌ موجب‌ این‌ استاندارد در صورت‌ اتخاذ روش‌ تجدید ارزیابی‌ ، تکرار منظم‌ آن‌ با دوره‌ تناوب‌ ثابت‌، هر 3 الی‌ 5 سال‌ ضرورت‌ دارد .
انتخاب‌ دارایی‌ جهت‌ تجدید ارزیابی‌
35 . هرگاه‌ یک‌ قلم‌ از داراییهای‌ ثابت‌ مشهود تجدید ارزیابی‌ شود ، تجدید ارزیابی‌ تمام‌ اقلام‌ طبقه‌ای‌ که‌ دارایی‌ مزبور به‌ آن‌ تعلق‌ دارد، الزامی‌ است‌ .
36 . یک‌ طبقه‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌ گروهی‌ از داراییهای‌ با ماهیت‌ و کاربرد مشابه‌ در عملیات‌ واحد تجاری‌ اطلاق‌ می‌گردد. تجدید ارزیابی‌ همزمان‌ اقلام‌ یک‌ طبقه‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌ آن‌ دلیل‌ ضرورت‌ دارد که‌ از ارزیابی‌ اختیاری‌ داراییها و گزارش‌ آنها در صورتهای‌ مالی‌ که‌ منجر به‌ اختلاط‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ و ارزشهای‌ منصفانه‌ در تاریخهای‌ متفاوت‌ می‌گردد، اجتناب‌ شود. نمونه‌هایی‌ از طبقات‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود به‌شرح‌ زیر است‌:
الف‌. زمین‌
ب‌ . ساختمان‌
ج‌ . ماشین‌آلات‌ و تجهیزات‌
د . کشتی‌ها
ه. هواپیماها
و . وسایل‌ نقلیه‌
ز . اثاثیه‌ و منصوبات‌
ح‌ . تأسیسات‌
داراییهایی‌ از یک‌ طبقه‌ که‌ در موقعیتهای‌ جغرافیایی‌ متفاوتی‌ نگهداری‌ می‌شود، طبقه‌ جداگانه‌ای‌ از داراییهای‌ ثابت‌ مشهود را تشکیل‌ نمی‌دهد.
تعیین‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌
37 . مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود عبارت‌ از ارزش‌ منصفانه‌ آن‌ در تاریخ‌ تجدید ارزیابی‌ است‌.
38 . ارزش‌ منصفانه‌ زمین‌ و ساختمان‌ معمولاً ارزش‌ بازار دارایی‌ باتوجه‌ به‌ کاربرد فعلی‌ آن‌ است‌، به‌شرط‌ آنکه‌ دارایی‌ در همان‌ رشته‌ فعالیت‌ یا رشته‌ فعالیت‌ مشابه‌ به‌طور مستمر مورد استفاده‌ قرار گیرد. ارزش‌ بازار معمولاً به‌وسیله‌ ارزیابان‌ با صلاحیت‌ حرفه‌ای‌ تعیین‌ می‌شود.
39 . ارزش‌ منصفانه‌ ماشین‌آلات‌ و تجهیزات‌ معمولاً ارزش‌ بازار آنهاست‌ که‌ از طریق‌ ارزیابی‌ تعیین‌ می‌شود. چنانچه‌ به‌دلیل‌ ماهیت‌ تخصصی‌ ماشین‌آلات‌ و تجهیزات‌ و نیز این‌ که‌ اقلام‌ مذکور عمدتاً به‌صورت‌ بخشی‌ از یک‌ واحد تجاری‌ فعال‌ و نه‌ به‌صورت‌ جداگانه‌، فروخته‌ می‌شود، شواهدی‌ درخصوص‌ ارزش‌ بازار آنها وجود نداشته‌ باشد، آن‌ اقلام‌ به‌ بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ ارزیابی‌ می‌شود.
40 . برای‌ تعیین‌ ارزش‌ منصفانه‌، یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود براساس‌ استفاده‌ فعلی‌ آن‌ ارزیابی‌ می‌شود. بااین‌حال‌ یک‌ دارایی‌ که‌ احتمال‌ تغییر در کاربرد آن‌ وجود دارد برمبنایی‌ همانند سایر داراییهای‌ مشابه‌ نگهداری‌ شده‌ برای‌ همان‌ استفاده‌ مورد نظر ارزیابی‌ می‌شود. برای‌ مثال‌ هرگاه‌ زمین‌ کارخانه‌ به‌منظور ایجاد مرکز خرید و فروش‌ درنظر گرفته‌ شده‌ و درنتیجه‌ براساس‌ ارزش‌ بازار ارزیابی‌ شود، تعیین‌ ارزش‌ کارخانه‌ و تجهیزات‌ آن‌ برمبنای‌ استفاده‌ فعلی‌ برای‌ واحد تجاری‌ مناسب‌ نخواهد بود.
41 . در تعیین‌ مبلغ‌ دفتری‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهودی‌ که‌ به‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ نمایش‌ می‌یابد، بدان‌دلیل‌ از ارزش‌ بازار استفاده‌ می‌شود که‌ خصوصیت‌ کیفی‌ قابل‌ اتکابودن‌ اطلاعات‌ مالی‌ حتی‌المقدور حفظ‌ شود. ارزش‌ بازار معمولاً درارتباط‌ با زمین‌ و ساختمان‌ قابل‌ تعیین‌ است‌، اما در مورد زمین‌ و ساختمانهای‌ دارای‌ استفاده‌ خاص‌ مثل‌ پالایشگاهها، کارخانجات‌ موادشیمیایی‌، نیروگاهها و تأسیسات‌ بندری‌ و یا زمین‌ و ساختمانهایی‌ که‌ به‌دلایل‌ تجاری‌ یا عملیاتی‌ خاصی‌ در نواحی‌ جغرافیایی‌ معینی‌ قرار دارند و یا از لحاظ‌ ساخت‌، اندازه‌، طرح‌ و مشخصات‌ و سایر ترتیبات‌ در وضعیتی‌ است‌ که‌ تعیین‌ ارزش‌ بازار آنها میسر نیست‌، از بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ استفاده‌ می‌شود.
42 . بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ یک‌ ساختمان‌ متشکل‌ از ارزش‌ بازار زمین‌ مربوط‌ باتوجه‌به‌ استفاده‌ فعلی‌ آن‌ و همچنین‌ بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ براوردی‌ ساختمان‌ آن‌ است‌. برای‌ تعیین‌ بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ باید بهای‌ جایگزینی‌ یک‌ ساختمان‌ جدیدالاحداث‌ مشابه‌ را از بابت‌ عمر ساختمان‌، شرایط‌ و فرسودگی‌ آن‌ و سایر عوامل‌ محیطی‌ کاهش‌ داد. در کاربرد مبنای‌ بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ جهت‌ ارزیابی‌ ساختمان‌، باید دقت‌ کافی‌ معمول‌ داشت‌، چرا که‌ معمولاً استفاده‌ از این‌ روش‌ منجر به‌ ارزشی‌ بیشتر از ارزش‌ حاصل‌ از کاربرد مبنای‌ ارزش‌ بازار می‌گردد. به‌همین‌ دلیل‌ ابتدا باید اطمینان‌ حاصل‌ کرد که‌ ساختمان‌ مورد نظر واقعاً دارای‌ چنان‌ خصوصیاتی‌ است‌ که‌ تعیین‌ ارزش‌ بازار آن‌ غیرممکن‌ است‌. افزون‌ براین‌، لازم‌ است‌ که‌ واحد تجاری‌ مربوط‌ به‌طور بالقوه‌ از چنان‌ سودآوری‌ برخوردار باشد تا کاربرد بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ توجیه‌پذیر باشد. چنین‌ ملاحظاتی‌ ممکن‌ است‌ به‌ تعیین‌ ارزش‌ کمتری‌ برای‌ ساختمان‌ مربوط‌ منجر گردد.
مشخصات‌ ارزیاب‌
43 . تجدید ارزیابی‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود، باید توسط‌ ارزیابان‌ مستقل‌ و دارای‌ صلاحیت‌ حرفه‌ای‌، انجام‌ شود.
44 . از آنجا که‌ مبالغ‌ دفتری‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهودی‌ که‌ به‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ در ترازنامه‌ نمایش‌ می‌یابد، مبتنی‌بر معاملات‌ واقعی‌ واحد تجاری‌ نیست‌، اعتبار صورتهای‌ مالی‌ به‌ این‌ امر بستگی‌ دارد که‌ ارزیاب‌ مربوط‌ تا چه‌ حد در زمینه‌ ارزیابی‌ طبقه‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود موردنظر دارای‌ صلاحیت‌ و تجربه‌ است‌. بدین‌لحاظ‌ این‌ استاندارد مقرر می‌دارد که‌ ارزیابی‌ داراییها توسط‌ ارزیابان‌ مستقل‌ و دارای‌ صلاحیت‌ حرفه‌ای‌ انجام‌ شود. بااین‌حال‌ و باتوجه‌ به‌ اینکه‌ معتبر بودن‌ نتایج‌ ارزیابی‌ مدنظر است‌، چنانچه‌ واحد تجاری‌ ارزیابان‌ با صلاحیتی‌ در استخدام‌ خود داشته‌ باشد، استفاده‌ از این‌ ارزیابان‌ به‌شرط‌ آنکه‌ نتایج‌ کار آنها مورد تأیید ارزیابان‌ مستقل‌ قرار گیرد بلامانع‌ خواهد بود.
مازاد تجدید ارزیابی‌
45 . افزایش‌ مبلغ‌ دفتری‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود درنتیجه‌ تجدید ارزیابی‌ آن‌ (درآمد غیرعملیاتی‌ تحقق‌ نیافته‌ ناشی‌ از تجدید ارزیابی‌) مستقیماً تحت‌ عنوان‌ مازاد تجدید ارزیابی‌ ثبت‌ و در ترازنامه‌ به‌عنوان‌ بخشی‌ از حقوق‌ صاحبان‌ سرمایه‌ طبقه‌بندی‌ می‌شود و در صورت‌ سودوزیان‌ جامع‌ انعکاس‌ می‌یابد . هرگاه‌ افزایش‌ مزبور عکس‌ یک‌ کاهش‌ قبلی‌ ناشی‌ از تجدیدارزیابی‌ باشد که‌ به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ گردیده‌ است‌ ، دراین‌صورت‌ این‌ افزایش‌ تا میزان‌ هزینه‌ قبلی‌ شناسایی‌ شده‌ در رابطه‌ با همان‌ دارایی‌ باید به‌عنوان‌ درآمد به‌ سودوزیان‌ دوره‌ منظور شود .
46 . کاهش‌ مبلغ‌ دفتری‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود درنتیجه‌ تجدید ارزیابی‌ آن‌ به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ می‌شود . هرگاه‌ کاهش‌ مزبور عکس‌ یک‌ افزایش‌ قبلی‌ ناشی‌ از تجدید ارزیابی‌ باشد که‌ به‌ حساب‌ مازاد تجدید ارزیابی‌ منظور شده‌ است‌ ، دراین‌صورت‌ ، این‌ کاهش‌ باید تا میزان‌ مازاد تجدید ارزیابی‌ مربوط‌ به‌ همان‌ دارایی‌ به‌ حساب‌ مازاد تجدید ارزیابی‌ بدهکار و در صورت‌ سودوزیان‌ جامع‌ انعکاس‌ یابد و باقیمانده‌ به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ شود .
47 . در تعیین‌ تفاوت‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ با مبلغ‌ دفتری‌ در تاریخ‌ تجدید ارزیابی‌، تعدیلات‌ ناشی‌ از ملاحظات‌ مندرج‌ در بند 60 درخصوص‌ بررسی‌ ادواری‌ عمر مفید دارایی‌ ثابت‌ مشهود باید در تعیین‌ مبلغ‌ دفتری‌ در تاریخ‌ تجدید ارزیابی‌ مدنظر قرار گیرد.
48 . مازاد تجدید ارزیابی‌ منعکس‌ شده‌ در سرفصل‌ حقوق‌ صاحبان‌ سرمایه‌ در صورت‌ برقراری‌ شرایط‌ مندرج‌ در بند 49 این‌ استاندارد باید در زمان‌ تحقق‌ مستقیماً به‌ حساب‌ سود (زیان‌) انباشته‌ منظور شود .
49 . مازاد تجدید ارزیابی‌ به‌عنوان‌ یک‌ درآمد غیرعملیاتی‌ تحقق‌ نیافته‌ در سرفصل‌ حقوق‌ صاحبان‌ سرمایه‌ منعکس‌ می‌گردد. افزایش‌ سرمایه‌ به‌طور مستقیم‌، از محل‌ مازاد مزبور مجاز نیست‌ و انتقال‌ تمام‌ یا بخشی‌ از مازاد تجدید ارزیابی‌ به‌ سود (زیان‌) انباشته‌ با تحقق‌ درآمد مزبور تنها در موارد زیر صورت‌ می‌گیرد:
الف‌. برکناری‌ یا فروش‌ دارایی‌ مربوط‌
ب‌ . به‌ موازات‌ استفاده‌ از دارایی‌ توسط‌ واحد تجاری‌.
در شرایط‌ بند "ب‌" ، مبلغ‌ مازاد تحقق‌ یافته‌ معادل‌ تفاوت‌ بین‌ استهلاک‌ مبتنی‌بر مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ دارایی‌ و استهلاک‌ مبتنی‌بر بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ آن‌ خواهد بود. از آنجا که‌ کاربرد روش‌ تجدید ارزیابی‌ توسط‌ برخی‌ واحدهای‌ تجاری‌ موجب‌ می‌گردد این‌ واحدهای‌ تجاری‌ در مقایسه‌ با واحدهایی‌ که‌ از روش‌ تجدید ارزیابی‌ استفاده‌ نکرده‌اند، سودآوری‌ کمتری‌ نشان‌ دهند و نیز این‌ امر که‌ کاهش‌ سود در اثر تجدید ارزیابی‌ به‌ نوعی‌، انحراف‌ از نظام‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ است‌، لذا معادل‌ استهلاک‌ اضافی‌ که‌ در اثر تجدید ارزیابی‌ در حسابها منظور شده‌ است‌، ازحساب‌ مازاد تجدید ارزیابی‌ خارج‌ و مستقیماً به‌ حساب‌ سود (زیان‌) انباشته‌ منظور می‌شود تابدین‌ ترتیب‌ سود قابل‌ تخصیص‌ تحت‌ تأثیر تجدید ارزیابی‌ قرار نگیرد. بنابراین‌ ضمن‌ حفظ‌ نظام‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌ مبتنی‌بر مفهوم‌ نگهداشت‌ سرمایه‌ مالی‌ اسمی‌، اطلاعات‌ مفیدی‌ دررابطه‌ با میزان‌ سود قابل‌ تخصیص‌ از محل‌ داراییهای‌ تجدید ارزیابی‌ شده‌ دراختیار استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ قرار می‌گیرد تا امکان‌ اتخاذ تصمیم‌ مقتضی‌ نسبت‌به‌ تقسیم‌ سود یا نگهداشت‌ آن‌ از طریق‌ انتقال‌ به‌ سرمایه‌ یا اندوخته‌های‌ اختیاری‌ فراهم‌ گردد.
50 . هرگاه‌ واحدهای‌ تجاری‌ صرفاً مایل‌ به‌ ارائـه‌ اطلاعات‌ در مورد ارزش‌ منصفانه‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود از طریق‌ یادداشتهای‌ توضیحی‌ باشند، پیروی‌ از ضوابط‌ مندرج‌ در این‌ استاندارد الزامی‌ است‌.
استهلاک
51 . مبلغ‌ استهلاک‌پذیر یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود باید برمبنایی‌ سیستماتیک‌ طی‌ عمر مفید آن‌ قلم‌ دارایی‌ مستهلک‌ شود. روش‌ استهلاک‌ مورد استفاده‌ ، باید منعکس‌کننده‌ الگوی‌ مصرف‌ منافع‌ اقتصادی‌ دارایی‌ توسط‌ واحد تجاری‌ باشد . مبلغ‌ استهلاک‌ دوره‌ باید به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ شود مگر آنکه‌ در مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ دیگری‌ منظور گردد .
52 . به‌ موازات‌ مصرف‌ منافع‌ اقتصادی‌ یک‌ دارایی‌ توسط‌ واحد تجاری‌، مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ دارایی‌ از طریق‌ منظور کردن‌ استهلاک‌ کاهش‌ داده‌ می‌شود. احتساب‌ استهلاک‌ حتی‌ در مواردی‌ که‌ ارزش‌ بازار دارایی‌ از مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ بیشتر شود، ادامه‌ می‌یابد.
53 . منافع‌ اقتصادی‌ یک‌ دارایی‌ عمدتاً از طریق‌ استفاده‌ از آن‌ دارایی‌ به‌ مصرف‌ می‌رسد. بااین‌حال‌ سایر عوامل‌ مانند نابابی‌ فنی‌، فرسودگی‌ و خرابی‌ دارایی‌ در زمانی‌ که‌ دارایی‌ بلااستفاده‌ می‌ماند اغلب‌ منجر به‌ کاهش‌ منافع‌ اقتصادی‌ مورد انتظار از دارایی‌ می‌گردد. درنتیجه‌ کلیه‌ عوامل‌ زیر در تعیین‌ عمر مفید دارایی‌ مدنظر قرار می‌گیرد:
الف‌. استفاده‌ موردانتظار واحد تجاری‌ از دارایی‌ (میزان‌ استفاده‌ باتوجه‌به‌ ظرفیت‌ یا میزان‌ تولید فیزیکی‌ مورد انتظار آن‌ تعیین‌ می‌گردد)،
ب‌ . فرسودگی‌ و خرابی‌ مورد انتظار که‌ به‌ عوامل‌ عملیاتی‌ از قبیل‌ تعداد نوبتهای‌ کاری‌ که‌ طی‌ آن‌ دارایی‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد و برنامه‌ تعمیرات‌ و نگهداری‌ دارایی‌ و مواظبت‌ و نگهداری‌ از دارایی‌ در زمانی‌ که‌ بلااستفاده‌ است‌، بستگی‌ دارد،
ج‌ . نابابی‌ فنی‌ ناشی‌ از تغییرات‌ یا بهبود تولید یا تغییر در تقاضای‌ بازار برای‌ محصولات‌ و خدمات‌ تولید شده‌ به‌وسیله‌ آن‌ دارایی‌، و
د . محدودیتهای‌ قانونی‌ یا محدودیتهای‌ مشابه‌ در مورد استفاده‌ از دارایی‌ از قبیل‌ وجود تاریخ‌ انقضا در مورد قراردادهای‌ اجاره‌ سرمایه‌ای‌.
54 . عمر مفید یک‌ دارایی‌ برحسب‌ استفاده‌ مورد انتظار واحد تجاری‌ از دارایی‌ تعریف‌ می‌شود. خط‌مشی‌ واحد تجاری‌ در اداره‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود ممکن‌ است‌ متضمن‌ واگذاری‌ آنها پس‌ از مدتی‌ معین‌ یا پس‌ از مصرف‌ بخش‌ مشخصی‌ از منافع‌ اقتصادی‌ دارایی‌ باشد. بنابراین‌ عمر مفید یک‌ دارایی‌ ممکن‌ است‌ کوتاهتر از عمر اقتصادی‌ آن‌ باشد. براورد عمر مفید یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود موضوعی‌ قضاوتی‌ است‌ که‌ عمدتاً برتجربه‌ واحد تجاری‌ در مورد دارایی‌ مشابه‌ مبتنی‌ است‌.
55 . زمین‌ و ساختمان‌، داراییهای‌ مجزا هستند و نحوه‌ حسابداری‌ آنها نیز حتی‌ اگر باهم‌ تحصیل‌ شوند، جداگانه‌ صورت‌ می‌گیرد. زمین‌ معمولاً عمر نامحدود دارد و لذا مستهلک‌ نمی‌شود. ساختمان‌ عمر محدود دارد و بنابراین‌ دارایی‌ استهلاک‌پذیر است‌. افزایش‌ در ارزش‌ زمینی‌ که‌ روی‌ آن‌ ساختمان‌ بنا شده‌ است‌ درتعیین‌ عمر مفید ساختمان‌ اثر نمی‌گذارد.
56 . مبلغ‌ استهلاک‌پذیر یک‌ دارایی‌ پس‌ از کسر ارزش‌ اسقاط‌ آن‌ دارایی‌ از بهای‌ تمام‌ شده‌ یا مبلغ‌ تجدیدارزیابی‌ تعیین‌ می‌شود. در عمل‌ ارزش‌ اسقاط‌ یک‌ دارایی‌ اغلب‌ ناچیز است‌ و لذا درمحاسبه‌ مبلغ‌ استهلاک‌پذیر، نادیده‌ گرفته‌ می‌شود. در مواقعی‌ که‌ دارایی‌ به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ در حسابها انعکاس‌ می‌یابد و ارزش‌ اسقاط‌ بااهمیت‌ است‌، ارزش‌ اسقاط‌ درزمان‌ تحصیل‌ دارایی‌ براورد می‌شود و از بابت‌ تغییرات‌ قیمت‌، افزایش‌ نمی‌یابد. بااین‌حال‌، هرگاه‌ دارایی‌ به‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ در حسابها نمایش‌ یابد، براوردی‌ جدید از ارزش‌ اسقاط‌ در تاریخ‌ تجدید ارزیابی‌ لازم‌ است‌. این‌ براورد مبتنی‌بر ارزش‌ اسقاط‌ داراییهای‌ مشابه‌ در تاریخ‌ تجدید ارزیابی‌ دارایی‌ موردنظر است‌ که‌ عمر مفیدشان‌ خاتمه‌ یافته‌ است‌ و کاربرد آنها تحت‌ شرایطی‌ بوده‌ که‌ قرار است‌ دارایی‌ مورد نظر درآن‌ شرایط‌ مورد استفاده‌ قرار گیرد.
57 . ممکن‌ است‌ برکناری‌ یا واگذاری‌ برخی‌ داراییهای‌ خاص‌ در پایان‌ عمر مفید آن‌ متضمن‌ هزینه‌های‌ قابل‌ ملاحظه‌ای‌ از قبیل‌ هزینه‌های‌ پیاده‌سازی‌، جابجایی‌ یا پاکسازی‌ محیط‌ باشد، دراین‌صورت‌ باتوجه‌ به‌ ارزش‌ اسقاط‌ دارایی‌، ذخیره‌ لازم‌ برای‌ هزینه‌های‌ مزبور طی‌ عمر مفید دارایی‌ در حسابها منظور می‌شود.
58 . جهت‌ تخصیص‌ سیستماتیک‌ مبلغ‌ استهلاک‌پذیر یک‌ دارایی‌ طی‌ عمر مفید آن‌ می‌توان‌ روشهای‌ متفاوتی‌ را به‌کار گرفت‌. این‌ روشها شامل‌ خط‌مستقیم‌، نزولی‌ و مجموع‌ آحاد (تولید یا کارکرد) است‌. روش‌ خط‌ مستقیم‌ به‌ استهلاک‌ ثابتی‌ طی‌ عمر مفید دارایی‌ منجر می‌شود. در روش‌ نزولی‌، استهلاک‌ طی‌ عمر مفید دارایی‌ سال‌ به‌ سال‌ کاهش‌ می‌یابد. درروش‌ مجموع‌ آحاد، استهلاک‌ برمبنای‌ میزان‌ استفاده‌ یا تولید موردانتظار دارایی‌ محاسبه‌ می‌شود. روش‌ استهلاک‌ مورد استفاده‌ برای‌ هر دارایی‌ براساس‌ الگوی‌ منافع‌ اقتصادی‌ مورد انتظار آن‌ دارایی‌ انتخاب‌ می‌شود و به‌طور یکنواخت‌ از دوره‌ای‌ به‌دوره‌ دیگر اعمال‌ می‌گردد مگر آنکه‌ تغییری‌ در الگوی‌ منافع‌ اقتصادی‌ مورد انتظار دارایی‌ مربوط‌ به‌وجود آید.
59 . استهلاک‌ دوره‌ معمولاً به‌عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ می‌شود. بااین‌حال‌ در برخی‌ شرایط‌، منافع‌ اقتصادی‌ دارایی‌ به‌جای‌ اینکه‌ به‌ هزینه‌ منجر شود، در تولید سایر داراییهای‌ واحد تجاری‌ جذب‌ می‌گردد. دراین‌حالت‌، استهلاک‌ بخشی‌ از بهای‌ تمام‌ شده‌ این‌ داراییها را تشکیل‌ می‌دهد. برای‌مثال‌، استهلاک‌ ماشین‌آلات‌ و تجهیزات‌ تولیدی‌ در مخارج‌ تبدیل‌ موجودی‌ مواد و کالا منظور می‌گردد (به‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 8 با عنوان‌ حسابداریموجودی‌ مواد و کالا رجوع‌ شود). به‌گونه‌ای‌ مشابه‌، استهلاک‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود مورد استفاده‌ در فعالیتهای‌ توسعه‌ ممکن‌ است‌ جزء مخارج‌ توسعه‌ به‌شمار رود که‌براساس‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 7 با عنوان‌ حسابداری‌ مخارج‌ تحقیق‌ و توسعه‌ به‌ حساب‌ دارایی‌ منظور می‌شود.
بررسی‌ عمر مفید
60 . عمر مفید یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود باید به‌طور ادواری‌ بررسی‌ شود و چنانچه‌ تفاوت‌ قابل‌ ملاحظه‌ای‌ بین‌ پیش‌بینی‌های‌ فعلی‌ و براوردهای‌ قبلی‌ وجود داشته‌ باشد ، استهلاک‌ دوره‌ جاری‌ و دوره‌های‌ آتی‌ باید تعدیل‌ گردد .
61 . طی‌ عمر یک‌ دارایی‌ ممکن‌ است‌ مشخص‌ شود که‌ براورد عمر مفید آن‌ نامناسب‌ است‌. برای‌ مثال‌ ممکن‌ است‌ مخارج‌ بعدی‌ مربوط‌ به‌ یک‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود که‌ وضعیت‌ آن‌ را به‌ سطحی‌ بالاتر از عملکرد استاندارد ارزیابی‌ شده‌ قبلی‌ ارتقا داده‌ است‌، موجب‌ افزایش‌ عمر مفید آن‌ دارایی‌ شده‌ باشد. همچنین‌ تغییرات‌ فناوری‌ یا تغییرات‌ در بازار محصولات‌ ممکن‌ است‌ عمر مفید دارایی‌ را کاهش‌ دهد. در چنین‌ مواردی‌، عمر مفید دارایی‌ و درنتیجه‌ نرخ‌ استهلاک‌ آن‌ در دوره‌ جاری‌ و دوره‌های‌ آتی‌ تعدیل‌ می‌شود.
62 . خط‌مشی‌ واحد تجاری‌ در زمینه‌ تعمیر و نگهداری‌ نیز ممکن‌ است‌ برعمر مفید دارایی‌ اثر بگذارد. این‌ خط‌مشی‌ می‌تواند منجر به‌ افزایش‌ عمر مفید دارایی‌ یا افزایش‌ ارزش‌ اسقاط‌ آن‌ شود. بااین‌حال‌، اتخاذ این‌ خط‌مشی‌ نیاز به‌ احتساب‌ استهلاک‌ را منتفی‌ نمی‌سازد.
بررسی‌ روش‌ استهلاک
63 . روش‌ استهلاک‌ مورد استفاده‌ برای‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود باید به‌طور ادواری‌ بررسی‌ شود و درصورت‌ تغییر قابل‌ ملاحظه‌ در الگوی‌ مصرف‌ منافع‌ اقتصادی‌ مورد انتظار داراییهای‌ مربوط‌ ، جهت‌ انعکاس‌ الگوی‌ جدید ، روش‌ استهلاک‌ تغییر یابد . هرگاه‌ چنین‌ تغییری‌ در روش‌ استهلاک‌ لازم‌ شود ، این‌ تغییر باید به‌عنوان‌ تغییر در براورد حسابداری‌ محسوب‌ و استهلاک‌ دوره‌ جاری‌ و دوره‌های‌ آتی‌ دارایی‌ تعدیل‌ شود .
بازیافت‌ مبلغ‌ دفتری‌‌
64 . مبلغ‌ دفتری‌ یک‌ قلم‌ یا گروهی‌ از اقلام‌ یکسان‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود باید به‌طور ادواری‌ بررسی‌ شود. هرگاه‌ کاهشی‌ دائمی‌ در ارزش‌ یک‌ دارایی‌ یا گروهی‌ از اقلام‌ یکسان‌ دارایی‌ مشاهده‌ شود و بازیافت‌ کامل‌ مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ غیرممکن‌ به‌نظر رسد، مبلغ‌ کاهش‌ باید به‌ عنوان‌ هزینه‌ دوره‌ شناسایی‌ و مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ از طریق‌ ایجاد ذخیره‌ به‌مبلغ‌ بازیافتنی‌ براوردی‌ کاهش‌ داده‌ شود ، مگر آنکه‌ کاهش‌ مزبور عکس‌ یک‌ افزایش‌ قبلی‌ ناشی‌ از تجدید ارزیابی‌ باشد که‌ در این‌صورت‌ این‌ کاهش‌ باید براساس‌ بند 46 ، به‌ حساب‌ مازاد تجدید ارزیابی‌ منظور و در صورت‌ سودوزیان‌ جامع‌ نیز منعکس‌ شود.
65 . بهای‌ تمام‌ شده‌ یا مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ یک‌ دارایی‌ معمولاً به‌طور سیستماتیک‌ طی‌عمر مفید آن‌ بازیافت‌ می‌شود، اما در شرایطی‌ ممکن‌ است‌ میزان‌ منافع‌ مورد انتظار ازیک‌ قلم‌ یا گروهی‌ از اقلام‌ یکسان‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود کاهش‌ یابد، به‌گونه‌ای‌ که‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ دارایی‌ از مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ کمتر شود. شرایطی‌ که‌ به‌ تنهایی‌ یا درمجموع‌ می‌تواند درصورت‌ تداوم‌ طی‌ چند سال‌ متوالی‌ منجر به‌ لزوم‌ بررسی‌ امکان‌ کاهش‌ دائمی‌ درارزش‌ دارایی‌ گردد به‌شرح‌ زیر است‌:
الف‌. خسارت‌ فیزیکی‌.
ب‌ . بلااستفاده‌ ماندن‌ دارایی‌.
ج‌ . زیان‌دهی‌ عملیاتی‌ دارایی‌.
د . جریانهای‌ نقدی‌ منفی‌ ناشی‌ از دارایی‌.
ه . کاهش‌ خالص‌ ارزش‌ فروش‌ دارایی‌ به‌ مبلغی‌ کمتر از مبلغ‌ دفتری‌ آن‌.
و . نابابی‌ فنی‌.
ز . تغییرات‌ قانونی‌ یا محیطی‌ مؤثر برقابلیت‌ بازیافت‌ مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌.
ح‌ . تغییرات‌ ساختاری‌ در شرایط‌ اقتصادی‌.
ط‌ . فزونی‌ قابل‌ ملاحظه‌ مخارج‌ انباشته‌ تحصیل‌ یک‌ دارایی‌ بربهای‌ تمام‌ شده‌ مورد انتظار آن‌.
66 . کاهش‌ دائمی‌ در ارزش‌ یک‌ دارایی‌ یا گروهی‌ از اقلام‌ یکسان‌ دارایی‌ به‌ این‌ معناست‌ که‌ انتظار نمی‌رود کاهش‌ مزبور در آینده‌ قابل‌ پیش‌بینی‌ به‌دلیل‌ افزایش‌ مجدد ارزش‌ دارایی‌ برگشت‌ شود. بدین‌ترتیب‌، کاهش‌ موقت‌ در ارزش‌ داراییها که‌ احتمال‌ معکوس‌شدن‌ آنها وجود دارد به‌ ایجاد ذخیره‌ در حسابها منجر نمی‌گردد.
67 . مبلغ‌ بازیافتنی‌ هر قلم‌ دارایی‌ یا گروهی‌ از داراییهای‌ یکسان‌، به‌طور جداگانه‌ تعیین‌ می‌گردد و مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ تا میزان‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ که‌ براساس‌ "تک‌تک‌ داراییهـا" یا "گروه‌ یکسان‌ از داراییهـا" تعیین‌ شده‌ است‌، کاهش‌ می‌یابد.
68 . داراییهای‌ یکسان‌ به‌ گروهی‌ از داراییهای‌ همطراز اطلاق‌ می‌شود که‌ از نظر کاربرد دارای‌ قابلیت‌ جایگزینی‌ با یکدیگر باشند. برای‌ مثال‌، ماشین‌آلات‌ بافندگی‌ با فناوری‌ مشابه‌، ماشینهای‌ تراش‌ معمولی‌ و ماشینهای‌ تراش‌ رایانه‌ای‌، هریک‌ گروههای‌ داراییهای‌ یکسانی‌ را تشکیل‌ می‌دهند.
ملاحظات‌ مربوط‌ به‌ تعیین‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌
69 . باتوجه‌ به‌ مفاد فصل‌ پنجم‌ مفاهیم‌ نظری‌ گزارشگری‌ مالی‌ ، برای‌ تعیین‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ یک‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود، خالص‌ ارزش‌ فروش‌ آن‌ با ارزش‌ اقتصادی‌ دارایی‌ مقایسه‌ و رقم‌ بزرگتر به‌عنوان‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ انتخاب‌ می‌شود.
70 . خالص‌ ارزش‌ فروش‌ یک‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود عبارت‌ است‌ از وجه‌نقد یا معادل‌ آن‌ که‌ از طریق‌ فروش‌ دارایی‌ در شرایط‌ عادی‌ و پس‌ از کسر کلیه‌ هزینه‌های‌ مرتبط‌ با فروش‌ حاصل‌ می‌شود. ارزش‌ اقتصادی‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود عبارت‌ از ارزش‌ فعلی‌ خالص‌ جریانهای‌ ورودی‌ نقدی‌ آتی‌ (خالص‌ جریانهای‌ ورودی‌ و خروجی‌ حاصل‌ از استفاده‌ مستمر از داراییها و فروش‌ بعدی‌ آن‌) است‌ که‌ انتظار می‌رود دارایی‌ مربوط‌ در روال‌ عادی‌ فعالیتهای‌ تجاری‌ ایجاد کند.
71 . تعیین‌ مبلغ‌ قابل‌ بازیافت‌ حاصل‌ از کاربرد یک‌ قلم‌ دارایی‌ برمبنای‌ ارزش‌ فعلی‌ خالص‌ جریانهای‌ ورودی‌ نقدی‌ آتی‌ به‌ سبب‌ ابهامات‌ موجود در مورد زمان‌ و میزان‌ جریانهای‌ ورودی‌ و خروجی‌ نقدی‌ آتی‌ و عدم‌ دسترسی‌ به‌ نرخ‌ تنزیل‌ مناسب‌، دربرگیرنده‌ مشکلات‌ عملی‌ فراوانی‌است‌. برای‌ مثال‌، گاه‌ انتساب‌ جریانهای‌ نقدی‌ به‌ داراییهای‌ منفرد عملی‌ نیست‌. همچنین‌، قابلیت‌ جایگزینی‌ داراییها بایکدیگر و کسب‌ جریانهای‌ نقدی‌ مشترک‌ و نیز ابهام‌ در مورد شرایط‌ اقتصادی‌ آتی‌ حاکم‌بر محیط‌ فعالیت‌ واحد تجاری‌ از مواردی‌ است‌ که‌ تعیین‌ مبلغ‌ قابل‌ بازیافت‌ حاصل‌ از کاربرد داراییهای‌ ثابت‌ مشهود را با اشکال‌ مواجه‌ می‌سازد. گفتنی‌ است‌ که‌ مشکلات‌ عملی‌ مورد اشاره‌ محدود به‌ محیط‌ اقتصادی‌ حاکم‌بر فعالیت‌ واحدهای‌ تجاری‌ کشور ما نیست‌، بلکه‌ در مورد جوامع‌ پیشرفته‌ صنعتی‌ که‌ ابهامات‌ مربوط‌ به‌ جریانهای‌ نقدی‌ آتی‌ و تعیین‌ نرخ‌ تنزیل‌ مناسب‌ از شدت‌ کمتری‌ برخوردار است‌، نیز مصداق‌ دارد.
افزایش‌ بعدی‌ در مبلغ‌ بازیافتنی‌ تحت‌ نظام‌ بهای‌ تمام‌شده‌ تاریخی‌
72 . افزایش‌ بعدی‌ در مبلغ‌ بازیافتنی‌ یک‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود که‌ براساس‌ مندرجات‌ بند 64 ، به‌ کمتر از بهای‌ تمام‌شده‌ در حسابها انعکاس‌ دارد ، به‌شرط‌ آنکه‌ شرایط‌ و رویدادهایی‌ که‌ منجر به‌ کاهش‌ یا حذف‌ مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ دارایی‌ شده‌ ، برطرف‌ گردد و شواهد متقاعدکننده‌ای‌ حاکی‌ از ادامه‌ شرایط‌ و رویدادهای‌ جدید در آینده‌ قابل‌ پیش‌بینی‌ وجود داشته‌ باشد ، باید از طریق‌ برگشت‌ کاهش‌ قبلی‌ در حسابها منظور گردد . مبلغ‌ برگشت‌ شده‌ باید به‌میزان‌ استهلاکی‌ که‌ با فرض‌ عدم‌ وقوع‌ کاهش‌ یا حذف‌، در حسابها به‌عنوان‌ استهلاک‌ شناسایی‌ می‌شد ، کاهش‌ داده‌ شود .
افزایش‌ بعدی‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ در تجدید ارزیابی‌
73 . افزایش‌ بعدی‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ یک‌ دارایی‌ که‌ براساس‌ تجدید ارزیابی‌ در حسابها انعکاس‌ یافته‌ است‌ باید طبق‌ بند 45 به‌حساب‌ گرفته‌ شود.
برکناری‌ دائمی‌ و واگذاری‌
74 . یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود در زمان‌ واگذاری‌ یا هنگامی‌ که‌ به‌طور دائمی‌ بلااستفاده‌ می‌شود و هیچ‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ از واگذاری‌ آن‌ انتظار نمی‌رود، باید از ترازنامه‌ حذف‌ شود.
75 . سود یا زیان‌ ناشی‌ از برکناری‌ یا واگذاری‌ یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود که‌ معادل‌ تفاوت‌ عواید خالص‌ براوردی‌ حاصل‌ از واگذاری‌ دارایی‌ و مبلغ‌ دفتری‌ آن‌ است‌ باید به‌عنوان‌ درآمد یا هزینه‌ درصورت‌ سودوزیان‌ شناسایی‌ شود.
76 . هرگاه‌ تحت‌ شرایط‌ مندرج‌ در بند20، یک‌ قلم‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود با دارایی‌ مشابهی‌ معاوضه‌ گردد، بهای‌ تمام‌ شده‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ معادل‌ مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ واگذار شده‌، پس‌ از تعدیل‌ بابت‌ هرگونه‌ مابه‌ازای‌ نقدی‌ یا غیرنقدی‌ دریافت ‌ یا واگذار شده‌ است‌ و سود یا زیانی‌ حاصل‌ نمی‌شود.
77 . نحوه‌ حسابداریمعاملاتی‌ که‌ طی‌ آن‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌ قصد اجاره‌ بعدی‌ آن‌ به‌ فروش‌ می‌رسد در استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 21 با عنوان‌ حسابداریاجاره‌ها مربوط‌ مطرح‌ می‌شود.
78 . داراییهای‌ ثابت‌ مشهودی‌ که‌ از استفاده‌ فعال‌ برکنار می‌شود و به‌ قصد واگذاری‌ نگهداری‌ می‌گردد، به‌" اقل‌ مبلغ‌ دفتری‌ دارایی‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌ " منعکس‌ می‌شود.
افشـا
79 . موارد زیر باید برای‌ هرطبقه‌ از داراییهای‌ ثابت‌ مشهود در صورتهای‌ مالی‌ افشا شود:
الف‌. مبانی‌ اندازه‌گیری‌ مورد استفاده‌ جهت‌ تعیین‌ ناخالص‌ مبلغ‌ دفتری‌ و درصورت‌ کاربرد بیش‌ از یک‌ مبنا ، ناخالص‌ مبلغ‌ دفتری‌ براساس‌ مبنای‌ مربوط‌ برای‌ هر گروه‌ ،
ب‌ . روشهای‌ استهلاک‌ مورد استفاده‌ ،
ج‌ . عمر مفید یا نرخهای‌ استهلاک‌ مورد استفاده‌ ، و
د . صورت‌ تطبیق‌ ناخالص‌ مبلغ‌ دفتری‌ ، ذخیره‌ کاهش‌ دائمی‌ در ارزش‌ دارایی‌ و استهلاک‌ انباشته‌ در ابتدا و انتهای‌ دوره‌ که‌ برحسب‌ مورد نشان‌دهنده‌ موارد زیر باشد :
ــ اضافات‌،
ــ واگذاری‌ و برکناری‌ دائمی‌ ،
ــ تحصیل‌ دارایی‌ از طریق‌ ترکیب‌ واحدهای‌ تجاری‌ ،
ــ افزایش‌ و کاهش‌ ناشی‌ از تجدید ارزیابی‌ مطابق‌ بندهای‌ 31 ، 45 و 46 ،
ــ کاهش‌ مبلغ‌ دفتری‌ به‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ مطابق‌ بند 64 ،
ــ برگشت‌ تمام‌ یا بخشی‌ از کاهش‌ قبلی‌ در خالص‌ مبلغ‌ دفتری‌ مطابق‌ بند 72 ،
ــ استهلاک‌ دوره‌ ،
ــ خالص‌ تفاوتهای‌ ارزی‌ ناشی‌ از تسعیر صورتهای‌ مالی‌ یک‌ واحد مستقل‌ خارجی‌ ، و
ــ سایر اقلام‌ گردش‌ حسابهای‌ بالا .
در موارد ردیف‌ "د" ارائه‌ اطلاعات‌ مقایسه‌ای‌ الزامی‌ نیست‌ .
80 . در صورتهای‌ مالی‌ همچنین‌ باید موارد زیر افشا گردد :
الف‌. تنزیل‌ جریانهای‌ نقدی‌ آتی‌ مورد انتظار به‌ ارزشهای‌ فعلی‌ به‌منظور تعیین‌ مبلغ‌ بازیافتنی‌ اقلامی‌ از دارایی‌ ، درصورت‌ وجود ،
ب‌ . وجود و میزان‌ محدودیت‌ در رابطه‌ با مالکیت‌ داراییها و نیز داراییهایی‌ که‌ وثیقه‌ بدهیهاست‌ ،
ج‌ . مبلغ‌ مخارج‌ مربوط‌ به‌ داراییهای‌ درجریان‌ ساخت‌ ، و
د . مبلغ‌ تعهدات‌ مربوط‌ به‌ تحصیل‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود .
81 . انتخاب‌ روش‌ استهلاک‌ و براورد عمر مفید داراییها موضوعی‌ قضاوتی‌ است‌. بنابراین‌ افشای‌ روشهای‌ بکار گرفته‌ شده‌ و عمر مفید براوردی‌ یا نرخهای‌ استهلاک‌، اطلاعاتی‌ را دراختیار استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ قرار می‌دهد تا آنها قادر به‌ بررسی‌ رویه‌های‌ اتخاذ شده‌ توسط‌ مدیریت‌ و انجام‌ مقایسه‌ با سایر واحدهای‌ تجاری‌ شوند. به‌ دلایل‌ مشابه‌، افشای‌ استهلاک‌ تخصیص‌یافته‌ طی‌ دوره‌ و استهلاک‌ انباشته‌ در پایان‌ دوره‌ ضروری‌ است‌.
82 . یک‌ واحد تجاری‌، ماهیت‌ و اثر تغییرات‌ بااهمیت‌ در براوردهای‌ حسابداری‌ بر دوره‌ جاری‌ و دوره‌های‌ آتی‌ را طبق‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 6 با عنوان‌ گزارش‌ عملکرد مالی‌ افشا می‌کند. چنین‌ افشایی‌ ممکن‌ است‌ از تغییرات‌ در براوردهایی‌ ناشی‌ شود که‌ به‌موارد زیر مربوط‌ است‌:
الف‌. ارزشهای‌ اسقاط‌.
ب‌ . عمر مفید.
ج‌ . روش‌ استهلاک‌.
83 . چنانچه‌ اقلام‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود به‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ انعکاس‌ یابد ، موارد زیر باید افشا شود :
الف‌. مبنای‌ تعیین‌ مبلغ‌ تجدید ارزیابی‌ (ارزش‌ بازار ، بهای‌ جایگزینی‌ مستهلک‌ شده‌ و غیره‌) ،
ب‌ . تاریخ‌ مؤثر تجدید ارزیابی‌ ،
ج‌ . استفاده‌ از ارزیاب‌ مستقل‌ یا ارزیاب‌ داخلی‌ واحد تجاری‌ ،
د . مبلغ‌ دفتری‌ هر طبقه‌ از داراییها که‌ درصورت‌ انعکاس‌ به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ منهای‌ استهلاک‌ انباشته‌، در صورتهای‌ مالی‌ منعکس‌ می‌شد.
ه مازاد تجدید ارزیابی‌ شامل‌ تغییرات‌ طی‌ د وره‌ و ذ کر محدودیت‌ تقسیم‌ آن‌ بین‌ صاحبان‌ سرمایه‌ ، و
و . دوره‌ تناوب‌ تجدید ارزیابی‌ به‌ تفکیک‌ هرطبقه‌ از داراییها .
84 . استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ همچنین‌ اطلاعات‌ زیر را در رابطه‌ با نیازهایشان‌ مربوط‌ تلقی‌ می‌کنند و لذا افشای‌ مبالغ‌ مربوط‌ توسط‌ واحد تجاری‌ توصیه‌ می‌شود:
الف‌. مبلغ‌ دفتری‌ داراییهایی‌ که‌ به‌طور موقت‌ بلااستفاده‌ مانده‌ است‌،
ب‌ . ناخالص‌ مبلغ‌ دفتری‌ هرگونه‌ دارایی‌ کاملاً مستهلک‌ شده‌ که‌ هنوز مورد استفاده‌ است‌،
ج‌ . مبلغ‌ دفتری‌ داراییهایی‌ که‌ از استفاده‌ فعال‌ برکنار شده‌ و جهت‌ واگذاری‌ نگهداری‌ می‌شود، و
د . درصورت‌ استفاده‌ از مبنای‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌، ارزش‌ منصفانه‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهودی‌ که‌ به‌طورقابل‌ ملاحظه‌ای‌ متفاوت‌ از مبلغ‌ دفتری‌ است‌.
تاریخ‌ اجرا
85 . الزامات‌ این‌ استاندارد در مورد کلیه‌ صورتهای‌ مالی‌ که‌ دوره‌ مالی‌ آنها از تاریخ‌ 1/1/1380 و بعد از آن‌ شروع‌ می‌شود، لازم‌الاجراست‌.
مطابقت‌ با استانداردهای‌ بین‌المللی‌ حسابداری
86 . با اجرای‌ الزامات‌ این‌ استاندارد، مفاد استاندارد بین‌المللی‌ حسابداری‌ شماره‌ 16 با عنوان‌ اموال‌ ، ماشین‌آلات‌ و تجهیزات‌ نیز رعایت‌ می‌شود.


  1   
کپی رایت تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت برای شرکت اخوان محاسب جنوب محفوظ است. توییتر گوگل پلاس فیسبوک لینکدین تلگرام اینستاگرام
طراحی و اجرا :