دانلود استاندارد حسابدارى شماره 28

هدف
1. هدف این استاندارد تجویز روشهاى حسابدارى براى حق‏بیمه، خسارت و مخارج تحصیل بیمه‏هاى عمومى مستقیم و اتکایى و همچنین افشاى اطلاعات این نوع فعالیتها در صورتهاى مالى شرکتها و مؤسسات بیمه است. الزامات سایر استانداردهای حسابداری درصورتی برای فعالیتهای بیمه عمومی کاربرد دارد که توسط این استاندارد جایگزین نشده باشد.
دامنه کاربرد
2. این استاندارد باید درمورد فعالیتهاى بیمه عمومى و بیمه عمر زمانی بکار گرفته شود و در مورد سایر بیمه‏هاى زندگى کاربرد ندارد.
تعاریف‏
3. اصطلاحات ذیل در این استاندارد با معانى مشخص زیر بکار رفته است:
• قرارداد بیمه (بیمه نامه): عقدی است که به‏موجب آن یک طرف (بیمه‏گر) متعهد مى‏شود در ازاى دریافت حق‏بیمه از طرف دیگر (بیمه‏گذار) ، در صورت وقوع حادثه، خسارت وارده به او یا شخص ذینفع را جبران کند یا مبلغ معینی را به وى یا شخص ذینفع بپردازد.
• بیمه زندگی: نوعی بیمه مرتبط با حیات یا فوت انسان است که بیمه‌گر نسبت به پرداخت وجوهی معین براساس رویداد مشخصی ، اطمینان می‌دهد.
• بیمه عمومى : به بیمه‌های غیر از بیمه زندگی اطلاق می‌شود.
• حق بیمه: مبلغی است که بیمه‌گر در ازای پذیرش خطر طبق قرارداد بیمه از بیمه‌گذار مطالبه می‌کند.
• تاریخ شروع پوشش بیمه ای: عبارت است از تاریخ شروع پذیرش خطر توسط بیمه‌گر طبق قرارداد بیمه.
• بیمه‏ اتکایى: بیمه‌ ای است که به‏موجب آن یک طرف (بیمه‏گر اتکایی) در ازاى دریافت حق‏بیمه، جبران تمام یا بخشى از خسارت وارده به طرف دیگر (بیمه‏گر واگذارنده) را بابت بیمه‏نامه یا بیمه‏نامه‏هاى صادره و یا قبولى توسط وى، تعهد مى‏کند.
• بیمه ‏اتکایى نسبى: نوعى بیمه‏اتکایى است که به‏موجب آن بیمه‏گر اتکایی در قبال دریافت نسبتى از حق‏بیمه قرارداد بیمه اولیه، تعهد مى‏کند به‏همان نسبت خسارت وارده به بیمه‏گر واگذارنده را جبران کند.
• بیمه‏اتکایى غیرنسبى: نوعى بیمه‏اتکایى است که در آن بیمه‏گر اتکایی در قبال دریافت حق‏بیمه، تعهد مى‏کند تمام یا بخشى از خسارت مازاد بر سقف از پیش تعیین شده را جبران کند.
• خسارت: عبارت است از مبلغ قابل پرداخت در اثر وقوع حوادث تحت پوشش قرارداد بیمه.
شناخت درآمد حق بیمه‏
4. درآمد حق‏بیمه باید از تاریخ شروع پوشش بیمه ‌ای و به‏محض اینکه حق‏بیمه به‏گونه‏اى اتکاپذیر قابل اندازه‏گیرى باشد، شناسایى شود.
5. بیمه‏گر درآمد حق‏بیمه را درازاى پذیرش خطر کسب مى‏کند، لذا درآمد حق‏بیمه از تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای، و نه تاریخ صدور، در رابطه با هریک از بیمه نامه‏ها شناسایى مى‏شود. با این وجود، بنابه ملاحظات عملى، بیمه‏گران معمولاً براى شناسایى درآمد، از مبناهایی استفاده مى‏کنند که براساس آن، تاریخ مزبور به‌طور تقریبی تعیین می‌شود. براى مثال بیمه‏گر مستقیم ممکن است فرض کند براى تمام بیمه‏نامه‏هاى صادر شده در یک ماه، خطر از اواسط ماه پذیرفته شده است. استفاده از این مفروضات درصورتى قابل پذیرش است که نتیجه حاصل از بکارگیرى آن با شناسایى درآمـد از تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای هربیمه‏نامه در دوره مالی مربوط، تفاوت با اهمیتى نداشته باشد.
6. چنانچه بیمه‏گر براساس قوانین و مقررات مبالغى را از جانب سازمانهاى دولتى یا سایر اشخاص ثالث از بیمه‏گذار دریافت کند و بدون دخل و تصرف آن را به حساب ذینفع واریز کند، این مبالغ درآمد بیمه‏گر تلقى نمى‏شود.
7. درآمد حق‏بیمه باید به‏طور یکنواخت در طول دوره بیمه‏نامه (براى بیمه‏هاى مستقیم) یا در طول دوره پذیرش غرامت (براى بیمه‏هاى اتکایى) شناسایى شود مگر اینکه الگوى وقوع خطر در طول دوره بیمه‏نامه یکنواخت نباشد که در این‏صورت درآمد حق‏بیمه متناسب با الگوى وقوع خطر برآوردی، شناسایى مى‏شود.
8. در بیمه‏هاى عمومى، مبلغ حق‏بیمه در ازاى پوشش خطر براى یک دوره زمانى معین دریافت مى‏شود. این دوره زمانى معمولاً با دوره مالى تحت پوشش صورتهاى مالى متفاوت است و درنتیجه حق‏بیمه مربوط به بیمه‏نامه‏هاى صادر شده در هردوره با درآمد حق بیمه برابر نیست. بخشى از حق‏بیمه که مرتبط با پوشش خطر بعد از پایان دوره مالی می‌باشد طبق بند 15 زیر حق بیمه عاید نشده محسوب می‌شود.
9. در رابطه با بسیارى از بیمه‏هاى عمومى، درآمد حق‏بیمه معمولاً متناسب با گذشت زمان شناسایى مى‏شود. این روش در مواردى مناسب است که خطر وقوع حوادثى که منجر به خسارت مى‏شود در طول دوره بیمه‏نامه تقریباً یکنواخت باشد.
10. در بعضى رشته‏ها همانند بیمه مهندسى، الگوى وقوع خطر در طول دوره بیمه‏نامه یکنواخت نیست. درمورد بیمه‏هاى مهندسى (نظیر سدسازى) در اوایل انجام پروژه‏ها خطرات کمتر است و معمولاً در مراحل پایانى پروژه احتمال وقوع خطر و تحمل خسارت افزایش مى‏یابد. درآمد حق‏بیمه این نوع بیمه‏ها متناسب با الگوى وقوع خطر برآوردی شناسایى مى‏شود.
11. در مواردى که طبق بیمه نامه ، مبلغ حق‏بیمه در آینده مشمول تعدیل می‌باشد، حق‏بیمه تعدیل شده باید در موارد ممکن به‏عنوان مبناى شناسایى درآمد حق‏بیمه مورد استفاده قرار گیرد. اگر نتوان مبلغ تعدیل را به‏گونه‏اى اتکاپذیر براورد کرد، مبلغ اولیه حق‏بیمه که باتوجه به سایر اطلاعات مربوط تعدیل مى‏شود باید به‏عنوان مبنای شناسایی درآمد حق‏بیمه استفاده شود.
12. در بعضى از انواع بیمه‌ها، حق‏بیمه باتوجه به نتایج رویدادها و اطلاعاتى که تنها در طول دوره بیمه یاپس از آن مشخص مى‏شود، تعدیل مى‏گردد. براى مثال، بیمه باربرى دریایی و بیمه آتش‏سوزى انبارها از انواع بیمه‏هاى قابل تعدیل است که در ابتداى دوره بیمه، مبلغ اولیه حق‏بیمه توسط بیمه‏گذار به بیمه‏گر پرداخت و سپس براساس اعلامیه حمل یا اعلام موجودى، تعدیل مى‏شود.
13. درآمد حق‏بیمه مربوط به بیمه‏نامه‏هاى بین راهى باید براساس الزامات بندهاى 4، 7 و 15 شناسایى شود.
14. بیمه‏گر ممکن است اطلاعات کافى جهت تشخیص بیمه‏نامه‏هاى صادر شده در اواخر سال مالى که تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای آن قبل از تاریخ ترازنامه است، نداشته باشد. این نوع بیمه‏نامه‏ها را بیمه‏نامه‏هاى بین راهى مى‏گویند. باتوجه به اینکه درآمد حق‏بیمه از تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای شناسایى مى‏شود، مبلغ بیمه‏نامه‏هاى بین راهى براساس تجارب گذشته و رویدادهاى پس از تاریخ ترازنامه براورد مى‏شود و حصه عاید شده آن به‏عنوان درآمد حق‏بیمه شناسایى مى‏شود.
حق بیمه عاید نشده
15. بخشی از حق بیمه مرتبط با بیمه‌نامه‌های صادره طی دوره مالی که قابل انتساب به پوشش خطر بعد از پایان دوره مالی است به‌عنوان حق بیمه عاید نشده شناسایی می‌شود.
16. روشهای برآورد حق بیمه عاید نشده باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که مبلغ برآوردی تفاوت با اهمیتی با بدهی واقعی در تاریخ ترازنامه نداشته باشد.
17. درمواردی که الگوی وقوع خطر در طول دوره بیمه‌نامه تقریباً یکنواخت است برای محاسبه حق‌بیمه عاید نشده از روش تناسب زمانی استفاده می‌شود. شیوه‌های محاسبه حق بیمه عاید نشده در روش تناسب زمانی برای بیمه نامه‌های سالانه شامل روزانه (365/1)، ماهانه (24/1)، فصلی (8/1) و سالانه (2/1) است. در شیوه روزانه حق بیمه عاید نشده شامل مجموع حق بیمه‌های عاید نشده‌ای است که در پایان دوره مالی باتوجه به مدت منقضی‌ نشده بیمه‌نامه‌ها محاسبه می‌شود. در شیوه فصلی فرض می‌شود که صدور بیمه‌نامه‌ها در طی فصل به‌طور یکنواخت است درصورتی که در شیوه ماهانه فرض بر این است کـه صـدور بیمه‌نامه‌ها در طول ماه به‌طور یکنواخت است. چنانچه صدور بیمه‌نامه‌ها در طول دوره مالی یکنواخت نباشد هرچه طول دوره مورد نظر برای محاسبه حق بیمه عاید نشده کمتر شود، سطح دقت آن بیشتر می‌شود.
18. در مواردى که حق‏بیمه متناسب با گذشت زمان به‏عنوان درآمد شناسایى مى‏شود، روش تناسب زمانی باید به‏گونه‏اى انتخاب و بکار گرفته شود که دقت آن از روش فصلى (یا روش 8/1) کمتر نباشد.
19. چنانچه دوره بیمه‏نامه بیش از یک سال باشد، در اعمال روش تناسب زمانى حق‏بیمه یکساله در محاسبات مدنظر قرار مى‏گیرد و حق‏بیمه مازاد بر یک سال، به‏طور کامل به‏عنوان حق‏بیمه عاید نشده محسوب مى‏گردد.
خسارت‏
20. بدهى بابت خسارت معوق باید براى بیمه‏هاى مستقیم واتکایى شناسایى شود. مبلغ خسارت معوق باید بیانگر براورد معقولی از مخارج لازم براى تسویه تعهد فعلى در تاریخ ترازنامه باشد.
21. بدهى بابت خسارت معوق باید شامل مبالغ زیر باشد:
الف. خسارت واقع شده‌ای که گزارش نشده است،
ب . خسارت گزارش شده‌ای که پرداخت نشده است،
ج .خسارتی که به‏طور کامل گزارش نشده است و
د . مخارج براوردى تسویه خسارت.
22. حصول اطمینان نسبت به شناسایى هزینه‏ها و بدهیهای مرتبط با خسارت در دوره مالى مربوط، حائز اهمیت است. خسارت، ناشى‏از حوادث تحت پوششى است که در طول دوره‏بیمه‏نامه اتفاق مى‏افتد. برخى‏ خسارتها در دوره مالى وقوع حادثه به بیمه‏گر گزارش و درهمان دوره تسویه مى‏شود و برخى‏ نیز ممکن است تا پایان دوره مالى تسویه نشود. همچنین، ممکن است حوادثى واقع و منجر به خسارت شود اما تا پایان دوره مالى به بیمه‏گر گزارش نگردد. این‏گونه خسارتها، خسارت واقع شده‌ای‌که گزارش نشده است نامیده مى‏شود. بدهى مربوط به خسارت واقع شده‌ای که پرداخت نشده است (شامل خسارت گزارش نشده)، باتوجه به تجربیات در‌مورد خسارت واقع شده در گذشته و آخرین اطلاعات موجود براورد و شناسایى مى‏شود. براى براورد مبلغ خسارت یاد شده، نه‏تنها تجربیات گذشته بلکه تغییر شرایط از قبیل آخرین حوادث فاجعه‏آمیز و تغییر در حجم و ترکیب خطرات تحت پوشش بیمه درنظر گرفته مى‏شود.
23. تشخیص اجزای تشکیل دهنده مخارج نهایى جبران خسارت توسط بیمه‏گر، براى تعیین هزینه‏هاى خسارت دوره مالى و بدهى خسارت معوق در تاریخ ترازنامه، حائز اهمیت است. این اجزا شامل مبالغ قابل پرداخت بابت خسارت طبق مفاد بیمه‌نامه و مخارج تعیین و تسویه خسارت است. مخارج تعیین و تسویه خسارت شامل مخارج مستقیم هرخسارت مانند حق‌الزحمه خدمات کارشناسی و حقوقی و همچنین آن‌دسته از مخارج غیرمستقیمی است که بتوان با هر خسارت مرتبط دانست. در تعیین مخارج نهایی جبران خسارت، مبالغ بازیافتنی از طریق حق جانشینی و یا اقلام اسقاطی از مبلغ خسارت کسر می‌شود.
24. بدهى بابت خسارت معوق شامل خسارت پرداخت نشده و مخارج مستقیم و غیرمستقیم تسویه خسارتی می‌باشد که در دوره‌های مالی جاری و گذشته واقع شده است، چون این مبالغ بیانگر تعهد فعلى بیمه‏گر درنتیجه وقوع رویدادهاى گذشته است.
25. ذخایر لازم براى خسارت معوق باتوجه به خسارت براوردى هرمورد یا طبقه‏اى از یک رشته (مثلاً در بیمه‏ بدنه براساس مدل و سال تولید) تعیین مى‏شود. علاوه‏بر این ممکن است براى هررشته نیز از فرمولهاى ریاضى استفاده شود. انتخاب روش محاسبه به نوع بیمه و قضاوت مدیریت بستگى دارد. روشى که توسط مدیریت انتخاب مى‏شود باید به‏طور یکنواخت اعمال گردد.
26. شناسایى هزینه‏ها و بدهیهاى مربوط به اجزاى تشکیل‏دهنده مخارج نهایى جبران خسارت به‏میزان قابلیت اتکاى اندازه‏گیرى این اجزا بستگى دارد. بعضى بیمه‏گران، برای برآورد مخارج نهایی جبران خسارت با توجه به تجربیات گذشته خود و صنعت از فرمولهاى خاصى استفاده مى‏کنند. این فرمولها درصورتى قابل‏اتکا خواهد بود که متکى به تعداد سالهاى کافى باشد و به‏گونه‏اى مناسب براى درنظر گرفتن تحولات اخیر تعدیل گردد.
27. تعدیل بدهى خسارت معوق براساس اطلاعاتى که پس از شناخت اولیه بدست مى‏آید، ضرورى است. هدف از انجام این تعدیلات، براورد دقیق‏تر مخارج مورد انتظار جبران خسارت است. همانند سایر بدهیها، اثر این تعدیلات بر بدهى خسارت معوق و هزینه خسارت به‏محض دسترسی به اطلاعات جدید، شناسایى مى‏شود. با این‏گونه تعدیلات به‏عنوان تغییر در براورد حسابدارى برخورد مى‏شود.
28. مبالغ دریافت نی از بیمه‌گر اتکایی بابت خسارت واقع شده ، اعم از گزارش شده و گزارش نشده، باید در دوره وقوع از یک طرف به‌عنوان دارایی و از طرف دیگر به‌عنوان درآمد بیمه‌گر واگذارنده شناسایی شود و نباید حسب مورد با بدهی یا هزینه مربوط تهاتر شود.
ذخیره تکمیلی
29. چنانچه حق بیمه‏هاى عاید نشده براى پوشش خسارت مورد انتظار مربوط به بیمه‌نامه‌های منقضی نشده در تاریخ ترازنامه کافی نباشد باید ذخیره تکمیلی لازم برای آن شناسایی شود.
30. براى تعیین ذخیره تکمیلی، هر رشته از فعالیتهای بیمه‌ای به‌طور جداگانه درنظر گرفته می‌شود. برای این منظور، مجموع حق بیمه عاید نشده هر رشته با مجموع خسارت مورد انتظار و هزینه‌های مربوط به آن مقایسه و در صورت وجود کسری، ذخیره تکمیلی شناسایی می‌شود.
حق‏بیمه‏هاى اتکایى‏
31. حق‏بیمه اتکایی واگذاری به بیمه‌گران اتکایی باید توسط بیمه‌گر واگذارنده از تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای و طی دوره تأمین خسارت قرارداد بیمه اتکایی، به‌طور یکنواخت طی دوره پوشش بیمه‌ای یا متناسب با الگوی وقوع خطر، به‌عنوان هزینه بیمه اتکایی واگذاری در صورت سودوزیان شناسایی شود.
32. بیمه‏گران مستقیم و اتکایی معمولاً بخشى از خطرات قبولى را به بیمه‏گران اتکایى منتقل و درقبال پوشش بیمه‌ای مجدد، بخشى از حق‏بیمه دریافت ى را به آنها پرداخت مى‏کنند. این مبالغ، هزینه بیمه‌ اتکایی واگذاری نامیده می‌شود.
33. بیمه‏گر واگذارنده معاملات بیمه مستقیم و بیمه‏اتکایى را به‏صورت جداگانه گزارش می‌کند تا دامنه و اثربخشى بیمه‏اتکایى براى استفاده‏کنندگان صورتهاى مالى به‏طور شفاف گزارش شود و شاخصهایى از عملکرد مدیریت خطر به استفاده‏کنندگان ارائه گردد. براین‏اساس، حق‏بیمه واگذارى به بیمه‏گران اتکایى به‏عنوان هزینه شناسایى می‌شود و با درآمد حق‏بیمه تهاتر نمی‌گردد. خسارت دریافت ى یا دریافت نى از بیمه‏گران اتکایى نیز توسط بیمه‏گر مستقیم به‏عنوان درآمد شناسایى مى‏گردد و با هزینه خسارت یا هزینه حق‏بیمه‏اتکایى واگذارى تهاتر نمى‏شود.
34. هزینه بیمه اتکایی واگذاری باتوجه به شرایط قرارداد منعقد شده با بیمه‌گر اتکایی یا الزامات قانونی شناسایی می‌شود. حق ‏بیمه‏اتکایى واگذارى در بیمه‏هاى اتکایى نسبى به‏طور هماهنگ با بیمه‏هاى مستقیم مربوط به‏عنوان هزینه شناسایى مى‏گردد. به‏عبارت دیگر هزینه ‏بیمه‏اتکایى واگذارى به‏طور یکنواخت در طول دوره بیمه مستقیم مربوط شناسایى و در مواردى که شناسایى درآمد در بیمه‏هاى مستقیم براساس الگوى وقوع خطر است، هزینه یاد شده نیز طبق الگوی مزبور شناسایى مى‏شود. هزینه ‏بیمه‏اتکایى واگذارى در بیمه‏هاى اتکایى غیرنسبى نیز معمولاً طى دوره بیمه‏اتکایى به‌طور یکنواخت به‏عنوان هزینه دوره شناسایى مى‏شود.
35. کارمزدهاى دریافت ى و دریافت نى از بیمه‏گر اتکایى طبق شرایط بیمه اتکایی تعلق می‌گیرد و بنابراین در زمان شروع پوشش بیمه اتکایی به‌عنوان درآمد شناسایی می‌شود.
36. سهم بیمه‌گر مستقیم از مشارکت در سود (کارمزد منافع) دریافت ی یا دریافت نی از بیمه‌گر اتکایی، طبق مبنای تعهدی صرف‌نظر از زمان دریافت آن، در زمان تحقق به‌عنوان درآمد شناسایی می‌شود.
37. بیمه‏گر اتکایى ممکن است بخشى از خطر پذیرفته شده از بیمه‏گر مستقیم را مجدداً به بیمه‏گر اتکایى دیگرى (بیمه‌گر اتکایی قبول‌کننده) واگذار کند که به آن واگذارى مجدد گفته مى‏شود. نحوه حسابداری قراردادهای بیمه اتکایی مجدد نیز مشابه قراردادهای بیمه اتکایی اولیه است.
انتقال پرتفوى‏
38. طبق ماده 54 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، مؤسسات بیمه می‌توانند با موافقت بیمه مرکزی ایران و تصویب شورای عالی بیمه تمام یا قسمتی از پرتفوی خود را با کلیه حقوق و تعهدات ناشی از آن به یک یا چند مؤسسه بیمه‌ مجاز دیگر واگذار کنند.
39. باتوجه به اینکه مسئولیت مرتبط با خسارت بیمه انتقالی از بیمه‌گر انتقال دهنده به بیمه‌گر قبول کننده منتقل می‌شود، انتقال پرتفوی باید توسط بیمه‌گر انتقال‌دهنده به‌عنوان حذف پرتفوی و توسط بیمه‌گر قبول‌کننده به‌عنوان قبول پرتفوی به‌حساب گرفته شود.
40. حذف پرتفوی باید توسط بیمه‌گر انتقال دهنده ازطریق حذف بدهیها و داراییهای مرتبط با خطرات منتقل شده، به‌حساب گرفته شود. قبول پرتفوی باید توسط بیمه‌گر قبول‌کننده از طریق شناسایی درآمد حق بیمه عاید نشده و خسارت معوق پذیرفته شده، به‌حساب گرفته شود.
بیمه مشترک
41. فعالیتهای بیمه‌ای که از طریق قراردادهای بیمه مشترک با بیمه‌گذار انجام می‌شود باید توسط بیمه‌گران قبول‌کننده همانند بیمه مستقیم به‌حساب گرفته شود.
42. بیمه‌گران مستقیم یا اتکایی ممکن است طی یک قرارداد بیمه مشترک، طرف بیمه‌گذار واقع شوند یا اینکه هریک به نسبت سهم خود از بیمه مشترک، قراردادهای جداگانه با بیمه‌گذار منعقد کنند. در این موارد بیمه‌گران سهم خود از حق بیمه‌ها، خسارت و سایر هزینه‌ها را براساس نسبتهای توافقی به حساب می‌گیرند.
43. بیمه نامه‏هایى که به‏طور مستقیم توسط یکی از اعضاى گروه بیمه‌گران مشترک صادر مى‏شود باید توسط آن عضو به‏عنوان بیمه مستقیم به‏حساب گرفته شود و بخشى از خطرات که توسط سایر اعضاى گروه پذیرفته مى‏شود باید همانند بیمه‏اتکایى واگذارى محسوب گردد. بیمه‏گرانى که این خطرات را مى‏پذیرند باید با آن همانند بیمه‏اتکایى قبولى برخورد کنند.
مخارج تحصیل‏
44. مخارج تحصیل بیمه‌ نامه‌ها باید در زمان وقوع به‌عنوان هزینه دوره شناسایی شود.
45. مخارج تحصیل، از‌جمله شامل حق‌العمل پرداخت ی به نمایندگیهـا، مخـارج صـدور بیمه‌نامه‌ها، مخارج اداری نگهداری سوابق بیمه‌نامه‌ها و مخارج وصول حق بیمه‌هاست.
افشا
46. اطلاعات زیر باید در یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی افشا شود :
الف . رویه شناسایى درآمد حق‏بیمه و حق بیمه عاید نشده ( اعم از بیمه‌های مستقیم و بیمه‌های اتکایی)،
ب . رویه شناسایی هزینه حق بیمه بیمه های اتکایی واگذاری، و
ج . نحوه محاسبه ذخیره خسارت معوق و ذخیره تکمیلی.
47. اقلام زیر باید در متن ترازنامه افشا شود:
الف . مطالبات از بیمه‌گذاران و نمایندگان،
ب . مطالبات از بیمه‌گران اتکایی،
ج . بدهى خسارت معوق،
د . بدهى به بیمه‏گران اتکایى،
ﻫ . حق‏بیمه عاید نشده، و
و . ذخیره تکمیلی.
48. اقلام زیر باید در متن صورت سودوزیان افشا شود:
الف . درآمد حق‏بیمه (مستقیم و اتکایی قبولی)،
ب . درآمد بازیافت خسارت از بیمه‏گران اتکایى،
ج . هزینه خسارت بیمه‏هاى مستقیم و اتکایی قبولی، و
د . هزینه حق‏بیمه‏اتکایى واگذارى .
49. اجزاى تشکیل‏دهنده اقلام ذکر شده در بندهاى 47 و 48 در یادداشتهاى توضیحى افشا مى‏شود.
تاریخ اجرا
50. الزامات این استاندارد در‌مورد کلیه صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1386 و بعد از آن شروع می شود، لازم‌الاجراست.
مطابقت با استانداردهای بین‌المللی حسابداری
51. هیئت استانداردهای بین‌المللی حسابداری در رابطه با بیمه‌های عمومی، استاندارد خاصی تدوین نکرده است، اما در استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره 4 با عنوان ” قراردادهای بیمه“ چارچوبهای کلی در‌مورد تعریف بیمه و فعالیتهای بیمه‌ای ارائه کرده است.

پیوست شماره 1
نمونه صورتهای مالی
این پیوست به‌منظور آشنایی با نحوه اجرای بعضی از الزامات استاندارد حسابداری شماره 28 تهیه شده است و بخشی از استاندارد محسوب نمی‌شود.
در این پیوست صورتهای مالی اساسی همراه با برخی از یادداشتهای توضیحی لازم برای تشریح کاربرد الزامات این استاندارد ارائه شده است. صورتهای مالی نمونه مندرج در این پیوست، اطلاعات مربوط به فعالیتهای بیمه زندگی را دربر نمی‌گیرد. این نمونه دربرگیرنده بخشی از صورتهای مالی است و نباید به‌عنوان یک مجموعه کامل و جامع درنظر گرفته شود.


























280-1

































شرکت سهامی بیمه نمونه
صورت سودوزیان
برای سال مالی منتهی به 29 اسفند ماه 2×13
یادداشت سال 2×13 سال 1×13
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
درآمد حق بیمه 211ر384 965ر292
درآمد بازیافت خسارت از بیمه‌گران اتکایی 120ر42 562ر35
سایر درآمدهای بیمه‌ای 168ر21 570ر21
499ر447 097ر350
کسر میشود:
هزینه خسارت 826ر247 188ر162
هزینه حق بیمه اتکایی واگذاری 443ر97 986ر77
سایر هزینه‌های بیمه‌ای 464ر43 379ر25
(733ر388) (553ر265)
سود ناخالص فعالیتهای بیمه‌ای 766ر58 544ر84
خالص درآمد سرمایه‌گذاریها 815ر30 253ر40
هزینه‌های اداری و عمومی (065ر61) (714ر53)
سود عملیاتی 516ر28 083ر71
هزینه‌های مالی (285ر1) (137ر1)
خالص سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی 968 426
(317) (711)
سود قبل از مالیات 199ر28 372ر70
مالیات (417ر7) (467ر16)
سود خالص 782ر20 905ر53










گردش حساب سود انباشته
سود خالص 782ر20 905ر53
سود انباشته در ابتدای سال 639ر14 246ر11
تعدیلات سنواتی (859) (527)
سود انباشته در ابتدای سال- تعدیل شده 780ر13 719ر10
سود قابل تخصیص 562ر34 624ر64
تخصیص سود :
اندوخته قانونی (033ر1) (695ر2)
سایر اندوخته‌ها (902ر3) (908ر10)
سود سهام پیشنهادی/مصوب (430ر9) (596ر39)
(365ر14) (199ر53)
سود انباشته در پایان سال 197ر20 425ر11

یادداشتهای توضیحی … تا … مندرج در صفحات … تا … ، جزء لاینفک صورتهای مالی است.

شرکت سهامی بیمه نمونه
صورت جریان وجوه نقد
برای سال مالی منتهی به 29 اسفند ماه 2×13
یادداشت سال 2×13 سال 1×13

میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
فعالیتهای عملیاتی:
جریان خالص ورود وجه نقد ناشی از فعالیت‌های عملیاتی 038ر130 471ر96
بازده سرمایه‌گذاریها و سود پرداخت ی بابت تأمین مالی :
سود پرداخت ی بابت تسهیلات مالی (250ر1) (012ر1)
سود سهام پرداخت ی (779ر21) (947ر8)
جریان خالص خروج وجه نقد ناشی از بازده سرمایه‌گذاریها و سود پرداخت ی بابت تأمین مالی
(029ر23)
(959ر9)
مالیات بردرآمد:
مالیات بردرآمد پرداخت ی (شامل پیش‌پرداخت مالیات بردرآمد) (573ر32) (363ر33)
فعالیتهای سرمایه‌گذاری:
وجوه پرداخت ی جهت داراییهای ثابت مشهود و سایر داراییها (600ر17) (970ر2)
وجوه پرداخت ی بابت تحصیل سرمایه‌گذاریهای بلندمدت (461ر132) (516ر86)
وجوه پرداخت ی بابت سپرده‌های کوتاه‌مدت (117ر9) (138ر5)
وجوه حاصل از فروش سرمایه‌گذاریهای کوتاه‌مدت 821ر5 300ر11
وجوه حاصل از فروش دارائیهای ثابت مشهود 500ر3 450ر6
جریان خالص خروج وجه نقد ناشی از فعالیت‌های سرمایه‌گذاری (857ر149) (874ر76)
جریان خالص خروج وجه نقد قبل از فعالیتهای تأمین مالی (421ر75) (725ر23)
فعالیتهای تأمین مالی:
وجوه حاصل از افزایش سرمایه 000ر90 __
دریافت تسهیلات مالی 000ر3 __
بازپرداخت اصل تسهیلات مالی دریافت ی (862ر1) (580ر1)
خالص جریان ورود (خروج) وجه نقد ناشی از فعالیتهای تأمین مالی 138ر91 (580ر1)
خالص افزایش(کاهش) در وجه نقد 717ر15 (305ر25)
مانده وجه نقد در آغاز سال 661ر25 966ر50
مانده وجه نقد در پایان سال 379ر41 661ر25

یادداشتهای توضیحی … تا … مندرج در صفحات … تا … ، جزء لاینفک صورتهای مالی است.

خلاصه اهم رویه‌های حسابداری
یادداشت … - شناسایی درآمد حق بیمه و بازیافت خسارت از محل بیمه‌های اتکایی
به‌استثنـای بیمـه مهندسی و باربـری، در سایر رشته‌های بیمـه‌ای درآمدحـق بیمـه از تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای و بطور یکنواخت در طول دوره بیمه‌نامه (برای بیمه‌نامه‌های مستقیم) و در طول دوره پذیرش غرامت (برای بیمه‌های اتکایی) شناسایی می‌شود. در بیمه‌های مهندسی و باربری که الگوی وقوع خطر در طول دوره بیمه نامه یکنواخت نیست، درآمد حق بیمه متناسب با الگوی وقوع خطر براوردی، شناسایی می‌شود. ضمناً بخشی از حق بیمه مرتبط با بیمه‌های صادره طی دوره مالی که قابل انتساب به پوشش خطر بعد از پایان دوره مالی است به‌عنوان حق بیمه عاید نشده شناسایی می‌شود. برای محاسبه حق بیمه عاید نشده، در مواردی که حق بیمه متناسب با گذشت زمان به‌عنوان درآمد شناسایی می‌شود، از روش فصلی (روش ) استفاده می‌شود.
همچنین مبالغ دریافت ی و قابل دریافت از بیمه‌گر اتکایی بابت بازیافت خسارت واقع شده همزمان با شناسایی هزینه خسارات مربوط، به عنوان درآمد شناسایی می‌شود.
یادداشت … - شناسایی درآمد کارمزد و مشارکت در منافع اتکایی
درآمد کارمزد طبق شرایط بیمه‌نامه در زمان شروع پوشش بیمه‌ای شناسایی می‌شود. همچنین درآمد مشارکت در منافع حاصل از بیمه‌های اتکایی در زمان مشخص شدن نتایج عملیات بیمه‌های اتکایی، به‌عنوان درآمد شناسایی می‌شود.
یادداشت … - شناسایی هزینه خسارت
در بیمه‌های مستقیم هزینه خسارت معمولاً پس از گزارش وقوع خسارت از سوی بیمه‌گذار و انجام رسیدگیهای لازم توسط کارشناسان شرکت در حسابها شناسایی می‌شود. ضمناً بابت خسارت واقع شده‌ای که پرداخت نشده است و خسارت واقع شده‌ای که گزارش نشده است نیز با توجه به تجربیات گذشته و آخرین اطلاعات موجود، ذخیره مورد نیاز براورد و شناسایی می‌شود. در صورت لزوم، بابت بدهی خسارت معوق براساس اطلاعاتی که پس از شناخت اولیه بدست می‌آید، تعدیل صورت می‌گیرد و اثرات ناشی از این تعدیل در صورت سودوزیان دوره منظور می‌شود. در بیمه‌های اتکایی قبولی نیز هزینه خسارات براساس گزارشهای دریافت ی از بیمه‌گر مستقیم شناسایی می‌شود.
یادداشت … - ذخیره تکمیلی
برای هر رشته از فعالیتهای بیمه‌ای که انتظار می‌رود حق بیمه عاید نشده آنها برای پوشش خسارت مورد انتظار و هزینه‌های مربوط در دوره منقضی نشده کافی نباشد، ذخیره تکمیلی در نظر گرفته می‌شود.
یادداشت … - مخارج تحصیل
مخارج تحصیل یا تمدید بیمه‌نامه‌ها نظیر کارمزد پرداخت ی به نمایندگان، مخارج صدور بیمه‌نامه‌ها و سایر مخارج مربوط، در زمان وقوع به‌عنوان هزینه شناسایی می‌شود.
یادداشت … - مطالبات از بیمه‌گذاران و نمایندگان
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
بیمه‌گذاران 222ر80 263ر75
نمایندگان 125ر10 831ر8
347ر90 094ر84
ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول (000ر4) (600ر3)
347ر86 494ر80

یادداشت … - مطالبات از بیمه‌گران اتکایی
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
شرکتهای بیمه داخلی 117ر15 231ر8
شرکتهای بیمه خارجی 569ر3 183ر2
686ر18 414ر10
ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول (400ر1) (300ر1)
286ر17 114ر9

یادداشت … - بدهی خسارت معوق
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
آتش‌سوزی 570ر10 194ر5
باربری 119ر7 725ر4
بدنه اتومبیل 215ر6 211ر7
شخص ثالث 927ر11 504ر8
مسئولیتهای مدنی 273ر3 670ر3
مهندسی 424ر8 212ر6
سایر 819ر2 127ر3
347ر50 643ر38
یادداشت … - بدهی به بیمه‌گران اتکایی
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
شرکتهای بیمه داخلی 638ر40 811ر23
شرکتهای بیمه خارجی 116ر9 415ر7
754ر49 226ر31

یادداشت … - حق بیمه عاید نشده
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
آتش‌سوزی 280ر25 947ر20
باربری 452ر26 520ر18
بدنه اتومبیل 115ر29 806ر23
شخص ثالث 074ر10 911ر6
مسئولیتهای مدنی 253ر7 085ر2
مهندسی 930ر26 407ر11
سایر 800ر5 567ر1
904ر130 243ر85

یادداشت … - ذخیره تکمیلی
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
شخص ثالث 806ر15 638ر14
سایر 624ر6 536ر4
430ر22 174ر19

یادداشت … - درآمد حق بیمه
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
بیمه‌‌های مستقیم 405ر297 049ر219
بیمه‌های اتکایی قبولی 806ر86 916ر73
211ر384 965ر292

• درآمد حق بیمه‌های مستقیم و اتکایی قبولی به‌شرح زیر است :
2×13 1×13
بیمه‌های مستقیم بیمه‌های اتکایی قبولی جمع جمع
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
آتش سوزی 174ر40 380ر21 554ر61 127ر54
باربری 906ر27 __ 906ر27 278ر21
بدنه اتومبیل 842ر47 415ر6 257ر54 361ر39
شخص ثالث 791ر98 112ر38 903ر136 459ر107
مسئولیتهای مدنی 709ر22 __ 709ر22 316ر19
مهندسی 173ر30 184ر15 357ر45 620ر36
سایر 810ر11 715ر5 525ر17 804ر14
405ر297 806ر86 211ر384 965ر292

یادداشت … - درآمد بازیافت خسارت از بیمه‌گران اتکایی
2× 13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
آتش‌سوزی 413ر7 149ر6
باربری 910ر4 513ر5
بدنه اتومبیل 722ر5 932ر4
شخص ثالث 258ر9 820ر5
مسئولیتهای مدنی 395ر4 091ر3
مهندسی 805ر6 417ر7
سایر 617ر3 640ر4
120ر42 562ر35

یادداشت … - سایر درآمدهای بیمه‌ای
2×13 1×13
کارمزد مشارکت در منافع جمع جمع
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
آتش سوزی 483ر3 429 912ر3 527ر4
باربری 911ر3 741ر3 652ر7 491ر7
بدنه اتومبیل 890ر2 __ 890ر2 185ر3
شخص ثالث 907ر1 __ 907ر1 729ر1
مسئولیتهای مدنی 532 __ 532 913
مهندسی 291ر1 053ر1 344ر2 768ر1
سایر 274ر1 384 658ر1 904ر1
288ر15 607ر5 895ر20 517ر21
سود سپرده اتکایی 273 53
168ر21 570ر21

یادداشت … - هزینه خسارت
2×13 1×13
ناخالص بازیافتی خالص خالص
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
آتش سوزی 192ر24 (179ر3) 013ر21 734ر15
باربری 951ر15 __ 951ر15 380ر12
بدنه اتومبیل 034ر37 (715ر4) 319ر32 167ر21
شخص ثالث 963ر127 __ 963ر127 519ر87
مسئولیتهای مدنی 135ر15 __ 135ر15 004ر6
مهندسی 580ر24 __ 580ر24 205ر13
سایر 737ر12 (872ر1) 865ر10 179ر6
592ر257 (766ر9) 826ر247 188ر162


• از مبلغ 766ر9 میلیون ریال بازیافتی معادل 195ر7 میلیون ریال بابت اموال اسقاطی و 571ر2 میلیون ریال نیز مربوط به حق جانشینی است.
• هزینه خسارت بیمه‌های مستقیم و اتکایی قبولی به‌شرح زیر است :

بیمه‌های مستقیم بیمه‌های اتکایی قبولی جمع
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
آتش سوزی 063ر14 950ر6 013ر21
باربری 951ر15 __ 951ر15
بدنه اتومبیل 598ر27 721ر4 319ر32
شخص ثالث 824ر119 139ر8 963ر127
مسئولیتهای مدنی 135ر15 __ 135ر15
مهندسی 113ر21 467ر3 580ر24
سایر 020ر8 845ر2 865ر10
704ر221 122ر26 826ر247
یادداشت … - هزینه حق بیمه اتکایی واگذاری
2×13 1×13
اجباری اختیاری جمع جمع
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
آتش سوزی 350ر18 949ر1 299ر20 413ر17
باربری 103ر22 958 061ر23 278ر19
بدنه اتومبیل 684ر11 109ر1 793ر12 936ر9
شخص ثالث 851ر24 620ر1 471ر26 012ر20
مسئولیتهای مدنی 150ر3 __ 150ر3 456ر3
مهندسی 147ر6 780ر1 927ر7 840ر4
سایر 869ر2 873 742ر3 051ر3
154ر89 289ر8 443ر97 986ر77

یادداشت … - سایر هزینه‌های بیمه‌ای
2×13 1×13
کارمزد و تمبر : بیمه‌های ‌مستقیم بیمه‌های اتکایی قبولی جمع جمع
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
آتش سوزی 465ر6 938 403ر7 713ر5
باربری 120ر6 341 461ر6 074ر4
بدنه اتومبیل 163ر6 775 938ر6 392ر4
شخص ثالث 021ر9 412ر1 433ر10 488ر6
مسئولیتهای مدنی 825ر1 __ 825ر1 711
مهندسی 604ر2 568 172ر3 165ر2
سایر 274ر1 245 519ر1 923
472ر33 279ر4 751ر37 466ر24

هزینه مشارکت در منافع قراردادهای بیمه‌ای
000ر5
300
3% سهم صندوق تأمین
خسارتهای بدنی
713
613
464ر43 379ر25




یادداشت … - صورت تطبیق سود عملیاتی

صورت تطبیق سود عملیاتی با جریان خالص ورود وجه نقد ناشی از فعالیتهای عملیاتی بشرح زیر است:

2×13 1×13
میلیون ریال میلیون ریال
سود عملیاتی 516ر28 083ر71
هزینه استهلاک 068ر4 728ر3
خالص افزایش در ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان 804ر2 859ر3
افزایش مطالبات از بیمه‌گذاران و نمایندگان (853ر5) (315ر9)
افزایش مطالبات از بیمه‌گران اتکایی (172ر8) (500ر10)
کاهش سایر حسابها و اسناد دریافت نی 690ر26 604ر1
کاهش سفارشات و پیش‌پرداخت ها 685ر1 530
افزایش بدهی خسارات معوق 704ر11 118ر5
افزایش (کاهش) بدهی به بیمه‌گران اتکایی 528ر18 (725ر2)
افزایش (کاهش) سایر حسابها و اسناد پرداخت نی 152ر1 (461)
افزایش حق بیمه عاید نشده 661ر45 358ر29
افزایش ذخیره تکمیلی 256ر3 192ر4
038ر130 471ر96

پیوست شماره 2
مبانی نتیجه‌گیری
پیشینه
1. پیش از تدوین این استاندارد، شرکتهای بیمه در ایران برای گزارشگری مالی فعالیتهای بیمـه عمومی، در مواردی که آیین‌نامه‌های شورای عالی بیمـه رویـه خاصی را مقـرر کـرده بـود، از این آیین‌نامه‌ها تبعیت و در بقیه موارد از استانداردهای حسابداری استفاده می‌کردند. با توجه به وجود استاندارد حسابداری خاص برای فعالیتهای بیمه‌ای در دیگر کشورها، ورود بخش خصوصی بـه فعالیتهـای بیمه و لزوم شفافیت بیشتـر در گزارشگری مالی شـرکتهـای بیمـه، در شهریورماه 1381پروژه‌ای با عنوان ” تدوین استانداردهای حسابداری برای فعالیتهای بیمه“ به‌موجب مصوبه کمیته تدوین استانداردهای حسابداری در دستور کار مدیریت تدوین استانداردها قرار گرفت.
2. پروژه در قالب یک پژوهش برای گروه کارشناسی مدیریت تدوین استانداردها تعریف شد. ابتدا ادبیات و استانداردهای مرتبط در سایـر کشورهـا بررسی و گزارش مطالعـات تطبیقی تهیه گردید، سپس براساس مطالعات مقدماتی، فعالیتهـای بیمه باتوجـه به ماهیت و ویژگیهای آن به دو بخش تقسیم و مقرر شد پروژه تدوین استاندارد حسابداری برای فعالیتهـای بیمه در دو مرحله اجرا شود. تدوین استاندارد حسابداری برای فعالیتهای بیمه عمومی در دستور کار مرحله اول پروژه و تدوین استاندارد حسابداری فعالیتهای بیمه زندگی نیز در دستـور کار مرحله دوم قرار گرفت.
3. باتوجه به ویژگیهای صنعت بیمه، گروه کارشناسی تدوین استاندارد حسابداری فعالیتهـای بیمه با عضویت نمایندگان بیمه مرکزی، نمایندگان شرکتهای بیمه و برخی مدیران حسابرسی شرکتهای بیمه تشکیل شد. پس از تشکیل گروه کارشناسی، مسائل خاص فعالیتهای بیمه عمومی توسط اعضای گروه بررسی شد ونتایج کار گروه کارشناسی در قالب یک گزارش پژوهشی دراختیار کمیته تدوین استانداردهای حسابداری قرار گرفت.
4. پس از تأیید ضرورت تدوین استاندارد حسابداری فعالیتهای بیمه عمومی توسط کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، گروه کارشناسی پیش‌نویس استاندارد را تهیه کرد. این پیش‌نویس در جلسات متعدد کمیته تدوین استانداردهای حسابداری بررسی و اصلاحات لازم در آن اعمال گردید.
دلایل تدوین استاندارد حسابداری فعالیتهای بیمه عمومی
5. اهم دلایل ضرورت تدوین این استاندارد به‌شرح زیر است :
•یژگیهای متفاوت و منحصر به فرد فعالیتهای بیمه عمومی.
•ستثنی‌کردن فعالیتهای بیمه از دامنه کاربرد استاندارد حسابداری شماره3 باعنوان ” درآمد عملیاتی“ .
•استفـاده از روشهـای متفـاوت حسابداری توسـط شرکتهـای بیمـه بـرای معاملات و رویدادهای مشابه.
•لزوم شفافیت بیشتر گزارشگری مالی شرکتهای بیمه.
دامنه کاربرد
6. یکی از مسائل مطرح این است کـه آیـا این استاندارد بایـد تمام جنبه‌های حسابداری شرکتهای بیمه را پوشش دهد یا تنها بر فعالیتهای بیمه‌ای متمرکز باشد. کمیته بنابه دلایل زیر معتقد است که این استاندارد باید تنها بر فعالیتهای بیمه‌ای بپردازد:
الف. تدوین استاندارد حسابداری برای شرکتهای بیمه موجب تکرار الزامـات مطـرح شده در دیگر استانداردهای حسابداری می‌شود که ضرورت ندارد.
ب . چنانچه الزامات حسابداری تجویز شده برای شرکتهای بیمه با الزامات حسابداری تجویز شده برای سایر شرکتها در‌مورد یک رویداد واحد متفاوت باشد، این امر می‌تواند بر قابلیت مقایسه اطلاعات مالی بین شرکتها اثر نامطلوب داشته باشد.
ج . شرکتهای بیمه ممکن است صرفاً در یک زمینه تخصصی فعالیت کنند یا اینکه فعالیتهای تخصصی متفاوتی را انجام دهند. لذا تدوین یک استاندارد جامع برای تمام آنها ممکناست عملی و قابل توجیـه نباشد.علاوه‌بر این، برخی از شرکتهـای بیمـه ممکن است هم در زمینه فعالیتهای بیمه‌ای و هم در دیگر زمینه‌ها فعالیت کنند.
7. به‌دلیل گستردگی دامنه فعالیتهای بیمه‌ای و در عین حال متفاوت بودن ویژگیهای این فعالیتها از یکدیگر، کمیته تصمیم گرفت فعالیتهای بیمه‌ای‌ را باتوجه به ویژگیهای آنها طبقه‌بندی کند. باتوجه به بررسیهای انجام شده درخصوص انواع فعالیتهای بیمه‌ای، این فعالیتها به دو دسته شـامـل فعالیتهـای بیمـه عمومی (غیـر زندگی) و فعالیتهـای بیمـه زندگی طبقـه‌بنـدی شـد. نظر به‌اینکه این دو گروه فعالیت تفاوتهای قابل ملاحظه‌ای با یکدیگر دارند، مقرر شد بنابه ضرورتهای موجود ابتدا استاندارد حسابداری فعالیتهای بیمه عمومی تدوین شود.
شناخت درآمد حق بیمه
8. درآمـد حـق بیمـه از تاریخ شـروع پوشش بیمـه‌ای در رابطـه با هریک از بیمه‌نامه‌ها شناسایی می‌شود. تاریخ شروع پوشش بیمـه‌ای اصولاً بایـد در رابطـه با هریک از بیمـه‌نامه‌های‌صـادره تعییـن شـود. امـا به‌دلیـل حجـم زیـاد بیمـه‌نامه‌های صـادره، پراکندگی جغرافیایی صـدور بیمه‌نامه‌ها، عدم دسترسی بموقع به اطلاعات لازم و سایر محدودیتهای موجود، تعیین تاریخ شـروع پوشش بیمـه‌ای در رابطه با هریک از بیمه‌نامه‌ها عملی دشوار و فاقد توجیه اقتصادی است. بنابراین، بنابه ملاحظات عملی، بیمـه‌گران می‌تواننـد از یک تاریخ تقریبی برای تعیین تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای برای مجموعه‌ای از بیمه‌نامه‌ها استفاده کنند، بشرطی که درآمد حق بیمه شناسایی شده با استفاده از این روش در مقایسه با درآمـد حق بیمه شناسایی شده باتوجه به تاریخ شروع پوشش بیمه‌ای هریک از بیمه‌نامه‌هـا در دوره مالی مربوط تفاوت با اهمیتی نداشته باشد.
9. حق بیمه بابت پذیرش خطر توسط بیمه‌گر برای یک دوره معین است. در بیمه‌های عمومی، اغلب دوره زمانی پوشش خطر توسط بیمه‌نامه‌ها با دوره تحت پوشش صورتهای مالی منطبق نیست، لذا باید براساس الگوی مشخص، آن بخش از حق بیمه که با خطرات پذیرفته شده در دوره مالی جاری مرتبط است، به‌عنوان درآمد حق بیمه و بخش دیگری که با خطرات پذیرفته شـده در دوره یا دوره‌های آتی مرتبط است به‌عنـوان حق بیمـه عاید نشـده (بدهی بیمه‌گـر) شناسایی شود. برای آندسته از فعالیتهای بیمه‌ عمومی که توزیع خطر در طول دوره پوشش خطر (مدت بیمه نامه) نوسان قابل ملاحظه‌ای ندارد، فرض بر این است که حق بیمه به‌طور یکنواخت در طول دوره پوشش خطر عاید می‌شود. بنابراین، درآمد حق بیمه را می‌توان با استفاده از الگوی تناسب زمانی شناسایی کرد.
10. از بین روشهای قابل استفـاده در الگوی تناسب زمانی شامل روشهـای( روزانـه)،(ماهانـه)، ( فصلی) و (سالانه )، روش سالانه بخاطر غیر واقعی بودن بیش از حد نتایج بکارگیری آن نامناسب می‌باشد. بنابراین روش فصلی به‌دلیل صرفه اقتصادی و سهولت آن به‌عنوان تأمین‌کننده حداقل دقت مورد انتظار، توسط کمیته پذیرفته شد.
11. یکی از روشهای متداول در صنعت بیمه‌ کشور برای شناسایی درآمد حق بیمه و حق بیمه عاید نشده، روش درصد ثابت است که به دلایل زیر توسط کمیته پذیرفته نشد :
الف . حجم فعالیت شرکتهای بیمه در دوره‌های زمانی مختلف باهم متفاوت است و اعمال درصد ثابت باعث می‌شود شفافیت صورتهای مالی مخدوش شود، و
ب . تعیین یک درصد ثابت امری بسیار قضاوتی است و در مقایسه با روش تناسب زمانی از قابلیت اتکای کمتری در گزارشگری مالی برخوردار است.
خسارت
12. بخشی از خسارت ممکن است از طریق اموال اسقاطی و حق جانشینی بازیافت شود. باتوجه به اینکه این بازیافتها با خسارت رابطه علت و معلولی دارد، بنابراین، مبالغ بازیافتی یا بازیافتنی مذکور باید در همان دوره‌ای که خسارت مربوط به حساب گرفته می‌شود، شناسایی و مطابق رویه مورد استفاده برای اندازه‌گیری بدهی خسارت مربوط، اندازه‌گیری شود. بازیافت خسارت ناشی از اموال اسقاطی یا حق‌جانشینی به‌دلیل ارتباط با رویداد یا شرایطی واحد از مبلغ خسارت کسر می‌شود.
ذخیره تکمیلی
13. براساس آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی بیمه درصدی از حق بیمه‌های هرسال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری به‌عنوان ذخیره فنی تکمیلی و ذخیره فنی خطرات حوادث طبیعی محاسبه و شناسایی می‌شود. طرف حساب این ذخایر هزینه دوره شرکتهای بیمه است. به‌موجب مفاهیم نظری گزارشگری مالی، ذخایر بخشی از بدهیهاست و لذا تنها اقلامی را می‌توان به‌عنوان ذخیره شناسایی کرد که شرایط شناخت بدهی را احراز کرده باشد. یکی از این شرایط وجود تعهد فعلی برای انتقال منافع اقتصادی است. اقلامی که تعهد کنونی شرکت بیمه نیست نباید به‌عنوان ذخیره در صورتهای مالی شناسایی شود.
14. چنانچه هر رشته از فعالیتهای بیمه‌ای در شرکتهای بیمه زیانبار باشد یعنی هزینه خسارت مورد انتظار بیش از حق بیمه عاید نشده باشد، شرکتهای بیمه عملاً تعهد فعلی برای انتقال منافع اقتصادی در آینده دارند و از این بابت لازم است ذخیره تکمیلی شناسایی کنند. احتساب ذخیره تکمیلی برمبنای هر رشته از فعالیتهای بیمه‌ای با هدف انعکاس عملکرد هریک از رشته‌ها به‌طور جداگانه‌ (عدم تهاتر زیان یک رشته با سود رشته‌های دیگر) و اعمال احتیاط در شناسایی زیان صورت می‌گیرد.
15. شرکتهای بیمه در رابطه با حوادث طبیعی فاجعه‌آمیز مانند زلزله‌های شدید که خسارت سنگین به‌بار می‌آورد، تعهد فعلی ندارند ولذا نمی‌توانند از این بابت ذخیره‌ای شناسایی کنند. حوادثی مانند زلزله قابل پیش‌بینی نیست و انعکاس هزینه از این بابت در دوره‌های زمانی قبل از وقوع، با مفاهیم نظری گزارشگری مالی سازگار نیست.
حق بیمه‌های اتکایی
16. از آنجا که معاملات بیمه اتکایی تعهدات بیمه‌گر مستقیم را در مقابل بیمه‌گذار رفع نمی‌کند، بنابراین، معاملات اتکایی به صورت ناخالص گزارش می‌شود و مطالبات از بیمه‌گران اتکایی با خسارت پرداخت نی به بیمه‌گذاران مربوط تهاتر نمی‌گردد. زیرا طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی تهاتر تنها زمانی مناسب است که واحد تجاری قادر باشد برتسویه حساب از طریق پرداخت مبلغ خالص یا عدم پرداخت و الزام دیگـری بـه پرداخت مبلـغ خالـص اصرار ورزد و این توان تضمین شده باشد. همچنین درآمدها و هزینه‌های مربوط به بیمه‌اتکایی با یکدیگر تهاتر نمی‌شود، زیرا بیمه‌گر بدون توجه به شرایط بیمه اتکایی متعهد به‌جبران خسارت وارده به بیمه‌گذار است. ضمناً، عدم تهاتر درآمدها و هزینه‌های مربوط به بیمه‌های اتکایی به ارائه اطلاعات شفاف درخصوص دامنه و اثربخشی و شاخصهای عملکرد مدیریت خطر به استفاده‌کنندگان صورتهای مالی کمک می‌کند. لذا بیمه‌گر مستقیم مبلغ حق بیمه‌های عاید شده طی دوره مالی را به‌عنوان درآمد شناسایی و حق بیمه واگذاری به بیمه‌گران اتکایی را به‌عنوان هزینه شناسایی می‌کند. همچنین خسارت دریافت ی یا دریافت نی از بیمه‌گران اتکایی توسط بیمه‌گر مستقیم به‌عنوان درآمد شناسایی می‌شود و با هزینه خسارت یا هزینه حق بیمه اتکایی واگذاری قابل تهاتر نیست.
مخارج تحصیل
17. مخارج تحصیل شامل مخارجی است که در‌قبال تحصیل یا تمدید بیمه‌نامه‌ها و قراردادهای بیمه تحمل می‌شود مثل کارمزدها و حق‌العمل‌های پرداخت ی به نمایندگان و سایر هزینه‌های فروش و صدور نظیر تبلیغات و ارزیابی خطر. عده‌ای با تکیه بر فرایند تطابق درآمد و هزینه معتقدند که چون این مخارج هنگام صدور بیمه‌نامه‌ها واقع می‌شوند، ولی درآمد حق بیمه در طول دوره بیمه نامه تحقق می‌یابد، بنابراین، مخارج مزبور باید به‌عنوان دارایی شناسایی شود و به‌طور منظم در طول دوره مالی که انتظار می‌رود از منافع آن استفاده شود، مستهلک گردد. اما به‌نظر کمیته، از آنجا که مخارج یاد شده فاقد منافع اقتصادی آتی به‌عنوان یکی از ویژگیهای اساسی دارایی است، لذا این مخارج باید به‌محض وقوع به حساب هزینه دوره منظور شود.




  1   
کپی رایت تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت برای شرکت اخوان محاسب جنوب محفوظ است. توییتر گوگل پلاس فیسبوک لینکدین تلگرام اینستاگرام
طراحی و اجرا :