استاندارد حسابرسی شماره 610

ارزيابي‌ كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌
اين استاندارد بايد همراه با استاندارد حسابرسي 200 ”هدف و اصول کلي حسابرسي صورتهاي مالي“ مطالعه شود.

كليــات‌
1 . هدف‌ اين‌ استاندارد، ارائه‌ استانداردها و راهنماييهاي‌ لازم‌ به‌ حسابرسان‌ مستقل‌ درباره‌ ارزيابي‌ كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌ است‌. اين‌ استاندارد، در مواردي‌ كه‌ كاركنان‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌، حسابرس‌ مستقل‌ را در اجراي‌ روشهاي‌ حسابرسي‌ ياري‌ مي‌دهند، كاربرد ندارد. روشهاي‌ مندرج‌ در اين‌ استاندارد تنها بايد درباره‌ آن‌ گروه‌ از فعاليتهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ بكار رود كه‌ به‌ حسابرسي‌ صورتهاي‌ مالي‌ مربوط‌ مي‌شود.
2 . حسابرس‌ مستقل‌ بايد فعاليتهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ و اثر آن‌ را بر روشهاي‌ حسابرسي‌ مستقل‌، ارزيابي‌ كند.
3 . حسابرسي‌ داخلي‌ يعني‌ وظيفه‌ ارزيابي‌ كه‌ در داخل‌ واحد مورد رسيدگي‌ و توسط‌ كاركنان‌ آن‌ به‌ منظور ارائه‌ خدمت‌ به‌ آن‌ واحد به‌ وجود مي‌آيد و يكي‌ از اركان‌ اصلي‌ محيط‌ كنترلي‌ محسوب‌ مي‌شود . ارزيابي‌ و بررسي‌ كفايت‌ و اثربخشي‌ سيستمهاي‌ حسابداري‌ و كنترل‌ داخلي‌، از جمله‌ وظايف‌ اصلي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ است‌.
4 . گرچه‌ حسابرس‌ مستقل‌ به‌ تنهايي‌ مسئول‌ ارائه‌ نظر درباره‌ صورتهاي‌ مالي‌ و تعيين‌ نوع‌ و ماهيت‌، زمان‌بندي‌ اجرا و حدود روشهاي‌ حسابرسي‌ است‌. اما، بخشهاي‌ معيني‌ از كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌ مي‌تواند مورد استفاده‌ حسابرس‌ مستقل‌ نيز قرار گيرد.

دامنه‌ رسيدگي‌ و هدفهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌
5 . دامنه‌ رسيدگي‌ و هدفهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌، بسته‌ به‌ اندازه‌ و ساختار واحد مورد رسيدگي‌ و نيازهاي‌ مديريت‌ آن‌، بسيار متفاوت‌ است‌. بطور معمول‌، فعاليتهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ شامل‌ يك‌ يا چند مورد مندرج در صفحه بعد است‌:


• بررسي‌ سيستمهاي‌ حسابداري‌ و كنترل‌ داخلي‌. استقرار سيستمهاي‌ حسابداري‌ و كنترل‌ داخلي‌ مناسب‌ يكي‌ از مسئوليتهاي‌ مديريت‌ است‌ كه‌ به‌ نظارت‌ و كنترل‌ صحيح‌ و مستمر نياز دارد . مديريت‌ واحد مورد رسيدگي‌ معمولا وظيفة‌ بررسي‌ اين‌ سيستمها، نظارت‌ و كنترل‌ اجراي‌ آنها و ارائه‌ پيشنهادهاي‌ اصلاحي‌ را مشخصا به‌ عهده‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ مي‌گذارد .
• رسيدگي‌ به‌ گزارشهاي‌ مالي‌ و عملياتي‌ . اين‌ رسيدگي‌ مي‌تواند بررسي‌ مباني‌ بكار گرفته‌ شده‌ براي‌ شناسايي‌، اندازه‌گيري‌، طبقه‌بندي‌ و گزارش‌ چنين‌ اطلاعاتي‌ و همچنين‌، انجام‌ رسيدگي‌ ويژه‌ (شامل‌ آزمون‌ گسترده‌ معاملات‌ و مانده‌ حسابها و روشها) درباره‌ هر يك‌ از اقلام‌ و يا عمليات‌ خاص‌ را دربر گيرد .
• بررسي‌ صرفه‌ اقتصادي‌، كارآيي‌ و اثربخشي‌ عمليات‌ واحد اقتصادي‌، شامل‌ كنترلهاي‌ غيرمالي‌ واحد مزبور.
• بررسي‌ رعايت‌ قوانين‌، مقررات‌ و ساير الزامات‌ برون‌ سازماني‌ و سياستها، دستورالعملهاي‌ مديريت‌ و ساير الزامات‌ درون‌ سازماني‌ .
رابطه‌ بين‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ و حسابرس‌ مستقل‌
6 . حدود وظايف‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ را مديريت‌ تعيين‌ مي‌كند و هدفهاي‌ آن‌ از هدفهاي‌ حسابرس‌ مستقل‌ كه‌ براي‌ ارائه‌ نظر مستقل‌ نسبت‌ به‌ صورتهاي‌ مالي‌ منصوب‌ مي‌شود، متفاوت‌ است‌ . هدفهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ به‌ تناسب‌ نيازهاي‌ مديريت‌، تغيير مي‌كند؛ درحالي‌ كه‌، هدف‌ اصلي‌ حسابرس‌ مستقل‌، حصول‌ اطمينان‌ از نبود هرگونه‌ تحريف‌ با اهميت‌ در صورتهاي‌ مالي‌ است‌.
7 . از آنجاكه‌ برخي‌ از ابزارهاي‌ دستيابي‌ به‌ هدفهاي‌ مورد نظر حسابرس‌ مستقل‌ و حسابرس‌ داخلي‌ يكسان‌ است‌، پاره‌اي‌ از كارهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ مي‌تواند در تعيين‌ نوع‌ و ماهيت‌، زمان‌بندي‌ اجرا و حدود روشهاي‌ حسابرسيِ حسابرس‌ مستقل‌ مفيد واقع‌ شود.
8 . واحد حسابرسي‌ داخلي‌ جزيي‌ از واحد اقتصادي‌ است‌ . واحد حسابرسي‌ داخلي‌ هرچه‌ مستقل‌ و بيطرف‌ باشد باز هم‌ نمي‌تواند به‌ اندازه‌ حسابرس‌ مستقل‌ به‌ هنگام‌ اظهارنظر نسبت‌ به‌ صورتهاي‌ مالي‌، استقلال‌ داشته‌ باشد. مسئوليت‌ اظهارنظر حسابرسي‌، تنها با حسابرس‌ مستقل‌ است‌ و با هر ميزان‌ استفاده‌ از نتايج‌ كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌، هرگز از اين‌ مسئوليت‌ كاسته‌ نمي‌شود. درهر صورت‌، مسئوليت‌ هرگونه‌ قضاوت‌ مربوط‌ به‌ حسابرسي‌ صورتهاي‌ مالي‌ با حسابرس‌ مستقل‌ است‌.

شناخت‌ و ارزيابي‌ مقدماتي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌
9 . حسابرس‌ مستقل‌ بايد چنان‌ شناختي‌ از فعاليتهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ بدست‌ آورد كه‌ براي‌ كمك‌ به‌ برنامه‌ريزي‌ حسابرسي‌ و تدوين‌ رهيافت‌ (طرح‌ كلي‌) موثر حسابرسي‌، كافي‌ باشد.
10 . وجود يك‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ موثر معمولا سبب‌ تعديل‌ نوع‌ و ماهيت‌ و زمان‌بندي‌ اجراي‌ روشهاي‌ حسابرسي‌ و كاهش‌ حدود روشهاي‌ مورد اجراي‌ حسابرس‌ مستقل‌ مي‌شود، اما هرگز نمي‌تواند به‌ طور كامل‌ جايگزين‌ آنها شود. گاه‌، حسابرس‌ مستقل‌ پس‌ از ارزيابي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ به‌ اين‌ نتيجه‌ مي‌رسد كه‌ وجود آن‌،هيچ‌ تاثيري‌ بر روشهاي‌ حسابرسي‌ مستقل‌ ندارد.
11 . حسابرس‌ مستقل‌ در جريان‌ برنامه‌ريزي‌ حسابرسي‌ بايد از كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌ در زمينه‌هاي‌ خاصي‌ كه‌ ظاهرا به‌ حسابرسي‌ مستقل‌ صورتهاي‌ مالي‌ مربوط‌ مي‌شود، يك‌ ارزيابي‌ مقدماتي‌ به‌ عمل‌ آورد.
12 . ارزيابي‌ مقدماتي‌ حسابرس‌ مستقل‌ از هدفها، فعاليت‌ و طرز كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌، قضاوت‌ وي‌ را نسبت‌ به‌ هرگونه‌ استفاده‌ احتمالي‌ از كار حسابرسي‌ داخلي‌ در جهت‌ تعديل‌ نوع‌ وماهيت‌، زمان‌بندي‌ اجرا و حدود روشهاي‌ حسابرسي‌ مستقل‌، تحت‌ تاثير قرار مي‌دهد.
13 . معيارهاي‌ با اهميت‌ در كسب‌ شناخت‌ و ارزيابي‌ مقدماتي‌ از واحد حسابرسي‌ داخلي‌ عبارتند از:
الف‌ - جايگاه‌ سازماني‌ جايگاه‌ خاص‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ از لحاظ‌ سازماني‌ و تاثيري‌ كه‌ اين‌ جايگاه‌ بر بيطرفي‌ حسابرسي‌ داخلي‌ دارد . بهترين‌ حالت‌ آن‌ است‌ كه‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ به‌ بالاترين‌ رده‌ مديريت‌ واحد اقتصادي‌ گزارش‌ كند و هيچگونه‌ مسئوليت‌ اجرايي‌ نداشته‌ باشد . هرگونه‌ محدوديت‌ تحميلي‌ مديريت‌ بر واحد حسابرسي‌ داخلي‌ بايد به‌ دقت‌ ارزيابي‌ شود . حسابرس‌ داخلي‌ به‌ ويژه‌ بايد در برقراري‌ ارتباط‌ با حسابرس‌ مستقل‌ آزادي‌ عمل‌ داشته‌ باشد .
ب‌ - حدود وظايف‌ نوع‌ و ماهيت‌ و حدود وظايف‌ محول‌ به‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌. حسابرس‌ مستقل‌ همچنين‌ بايد اِعمال‌ اصلاحات‌ پيشنهادي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ توسط‌ مديريت‌ و چگونگي‌ مستند سازي‌ آن‌ را ارزيابي‌ كند .
پ‌ - صلاحيت‌ حرفه‌اي‌ حصول‌ اطمينان‌ از انجام‌ شدن‌ حسابرسي‌ داخلي‌ توسط‌ افرادي‌ كه‌ آموزش‌ فني‌ و حرفه‌اي‌ و كارداني‌ كافي‌ به‌ عنوان‌ حسابرس‌ داخلي‌ را دارند . براي‌ مثال‌، حسابرس‌ مستقل‌ مي‌تواند ضوابط‌ و مقررات‌ استخدامي‌ و آموزشي‌ كاركنان‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ و تجارب‌ و صلاحيت‌ حرفه‌اي‌ آنان‌ را ارزيابي‌ كند.
ت‌ - مراقبتهاي‌ حرفه‌اي‌ حصول‌ اطمينان‌ از برنامه‌ريزي‌، نظارت‌ و سرپرستي‌، بررسي‌ و مستندسازي‌ درست‌ و مناسب‌ كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌ . وجود دستورالعملهاي‌ حسابرسي‌، برنامه‌هاي‌ كار و كاربرگهاي‌ حسابرسي‌ كافي‌ و مناسب‌ بايد مورد توجه‌ قرار گيرد .

زمان‌ بندي‌ برقراري‌ ارتباط‌ و هماهنگي‌ با واحد حسابرسي‌ داخلي‌
14 . حسابرس‌ مستقل‌ هنگام‌ برنامه‌ريزي‌ براي‌ استفاده‌ از نتايج‌ كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌ بايد برنامه‌ پيش‌بيني‌ شده‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ را براي‌ دوره‌ مورد نظر ارزيابي‌ و در اولين‌ فرصت‌ ممكن‌ درباره‌ آن‌ مذاكره‌ كند . هنگامي‌ كه‌ قرار است‌ نتايج‌ كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌ به‌ عنوان‌ يك‌ عامل‌ تعيين‌ كننده‌ نوع‌ و ماهيت‌، زمان‌بندي‌ اجرا و حدود روشهاي‌ حسابرسي‌ مستقل‌ محسوب‌ شود، بهتر است‌ زمان‌بندي‌ اجراي‌ كارها، حدود رسيدگيهايي‌ كه‌ بايد انجام‌ شود، ميزان‌ آزمونها و روشهاي‌ پيشنهادي‌ براي‌ انتخاب‌ نمونه‌ها، مستندسازي‌ كارهاي‌ انجام‌شده‌ و روشهاي‌ بررسي‌ و گزارشگري‌، ازپيش‌ مورد توافق‌ قرار گيرد .
15 . برقراري‌ ارتباط‌ با واحد حسابرسي‌ داخلي‌ هنگامي‌ موثرتر است‌ كه‌ طي‌ دوره‌ حسابرسي‌ با فواصل‌ زماني‌ مناسب‌، نشستهايي‌ با اين‌ واحد صورت‌ گيرد . حسابرس‌ مستقل‌ بايد هم‌ در جريان‌ گزارشهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ قرار گيرد و هم‌ به‌ آنها دسترسي‌ داشته‌ باشد و از هر موضوع‌ با اهميت‌ مورد توجه‌ حسابرس‌ داخلي‌ كه‌ ممكن‌ است‌ بر كار حسابرس‌ مستقل‌ اثر گذارد، آگاه‌ شود . به‌ همين‌ ترتيب‌، حسابرس‌ مستقل‌ نيز واحد حسابرسي‌ داخلي‌ را از موضوعات‌ با اهميتي‌ كه‌ ممكن‌ است‌ بر كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌ تاثير گذارد، آگاه‌ مي‌كند .
ارزيابي‌ و آزمون‌ كار واحد حسابرسي‌ داخلي‌
16 . هنگامي‌ كه‌ حسابرس‌ مستقل‌ مي‌خواهد از نتايج‌ برخي‌ كارهاي‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ استفاده‌ كند بايد اين‌ كارها را از لحاظ‌ كفايت‌ آنها براي‌ دستيابي‌ به‌ هدفهاي‌ حسابرسي‌ مستقل‌، مورد ارزيابي‌ و آزمون‌ قرار دهد .
17 . ارزيابي‌ نتايج‌ هر كار بخصوص‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌، مستلزم‌ ارزيابي‌ كفايت‌ دامنه‌ آن‌ كار و برنامه‌هاي‌ مربوط‌ و توجه‌ به‌ اين‌ مطلب‌ است‌ كه‌ مطلوبيت‌ مشخص‌ شده‌ در مرحله‌ ارزيابي‌ مقدماتي‌ از واحد حسابرسي‌ داخلي‌ تا چه‌ اندازه‌ هنوز اعتبار دارد . اين‌ ارزيابي‌ مي‌تواند با توجه‌ به‌ هر يك‌ از موارد زير صورت‌ گيرد:
الف‌ - كار توسط‌ افرادي‌ انجام‌ شده‌ است‌ كه‌ آموزش‌ حرفه‌اي‌ كافي‌ و كارداني‌ لازم‌ را به‌ عنوان‌ حسابرسان‌ داخلي‌ دارند و كار همكاران‌ حسابرس‌ داخلي‌ نيز به‌ گونه‌اي‌ مناسب‌، نظارت‌ و سرپرستي‌، بررسي‌ و مستند شده‌ است‌.
ب‌ - شواهد حسابرسي‌ كافي‌ و قابل‌ قبول‌ به‌ ميزاني‌ گردآوري‌ شده‌ است‌ كه‌ بتواند مبنايي‌ منطقي‌ براي‌ نتيجه‌گيريها فراهم‌ كند.
پ‌ - نتايج‌ بدست‌ آمده‌، با شرايط‌ موجود هماهنگي‌ دارد و گزارشهاي‌ ارائه‌ شده‌ با نتايج‌ حاصل‌ از انجام‌ كار، سازگار است‌.
ت‌ - موارد استثنا يا موضوعات‌ غيرعادي‌ كه‌ توسط‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ كشف‌ شده‌، به‌ گونه‌اي‌ مناسب‌ برطرف‌ شده‌ است‌.

18 . نوع‌ و ماهيت‌، زمان‌بندي‌ اجرا وحدود آزمون‌ هر كار بخصوص‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ را قضاوت‌ حسابرس‌ مستقل‌ درباره‌ برآورد خطر و اهميت‌، ارزيابي‌ مقدماتي‌ از واحد حسابرسي‌ داخلي‌ و ارزيابي‌ آن‌ كار بخصوص‌ تعيين‌ مي‌كند. اين‌ گونه‌ آزمونها مي‌تواند رسيدگي‌ به‌ اقلامي‌ كه‌ قبلا توسط‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ مورد رسيدگي‌ قرار گرفته‌ است‌، رسيدگي‌ به‌ ساير اقلام‌ مشابه‌ و مشاهده‌ اجراي‌ روشهاي‌ حسابرسي‌ داخلي‌ راشامل‌ شود.
19 . حسابرس‌ مستقل‌ بايد نتايج‌ حاصل‌ از ارزيابي‌ و آزمون‌ هر كار بخصوص‌ واحد حسابرسي‌ داخلي‌ را در كاربرگهاي‌ حسابرسي‌ درج‌ كند.
تاريخ‌ اجرا
20 . اين‌ استاندارد براي‌ حسابرسي‌ صورتهاي‌ مالي‌ كه‌ دوره‌ مالي‌ آن‌ از اول فروردين 1378 و پس‌از آن‌ مي‌باشد، لازم‌الاجراست‌.

  1   
کپی رایت تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت برای شرکت اخوان محاسب جنوب محفوظ است. توییتر گوگل پلاس فیسبوک لینکدین تلگرام اینستاگرام
طراحی و اجرا :